Mỗi khi gặp những người bệnh cứ hễ ho là lại đau lưng, tôi luôn cảm thấy rất xót xa. Đó không chỉ là cơn đau cơ đơn thuần, mà là tiếng kêu than từ những tổn thương dồn nén bên trong cơ thể.
Trong Đông y bảo giám, triệu chứng đau lưng đi kèm với ho được nhìn nhận rất cẩn trọng. Y văn gọi đây là chứng 'phế tích', tức là khí xấu tích tụ lại ở phổi và sinh ra bệnh. Ở đây, chữ 'tích' không chỉ đơn thuần là ứ đọng, mà còn chỉ trạng thái chức năng của phổi bị tắc nghẽn, trọc khí đình trệ khiến lưu thông khí huyết kém đi, tựa như dòng suối trong bỗng hóa thành vũng nước bùn tù đọng.
Đông y bảo giám cũng ghi rõ: 'Phế chủ bối' (phổi chủ vùng lưng). Ngũ tạng lục phủ trong cơ thể đều cai quản những vùng riêng biệt, trong đó phổi có liên hệ mật thiết với lưng. Bởi vậy, khi phổi gặp vấn đề, ảnh hưởng sẽ biểu hiện trực tiếp lên vùng lưng và dẫn đến đau nhức. Phổi có khỏe mạnh thì kinh lạc và cơ bắp ở lưng mới vận hành êm ả; khi trọc khí tích tụ hoặc xuất hiện nhiệt ở phổi, tuần hoàn khí huyết ở lưng bị cản trở và gây ra đau đớn. Bạn có thể hình dung phổi như một chiếc máy lọc không khí lớn, nếu máy hoạt động không tốt thì khoảng không gian lưng liền kề cũng sẽ chịu ảnh hưởng, trở nên ngột ngạt và căng cứng.
Đặc biệt, y văn nhấn mạnh nếu có 'phế nhiệt' thì lưng lại càng đau dữ dội. Phế nhiệt là tình trạng viêm nhiễm hoặc nhiệt lượng tích tụ quá mức tại phổi. Khi luồng nhiệt tích tụ đầy trong phổi, sức nóng ấy truyền ra tận bề mặt lưng, có thể gây cảm giác đau nhức, buốt rát như phải bỏng, giống như nồi hơi quá nhiệt nung nóng các đường ống dẫn truyền. Phổi điều hòa khí vận toàn thân qua hơi thở, vì thế khi phổi bất ổn, cơ thể không chỉ phát ra tiếng ho mà còn truyền tín hiệu nguy hiểm thông qua cơn đau lưng. Do đó, khi vừa ho vừa đau lưng, thay vì chỉ nghĩ do cảm lạnh, bạn cần chú ý nhiều hơn đến sức khỏe của phổi.
