Mọi người khi bị đau lưng thường dễ nghĩ rằng: 'A, có phải mình tập thể dục quá nhiều không?' hoặc 'Ngồi lâu quá nên bị mỏi rồi'. Thế nhưng, nếu cơn đau đó bắt đầu từ một bên lưng, đặc biệt là vùng mạn sườn dưới xương sườn và có cảm giác lan xuống tận bẹn, thì bạn không nên coi đó là đau cơ đơn thuần. Lúc này, rất có thể thận - cơ quan đóng vai trò như 'máy lọc nước' trong cơ thể - đang gửi đi tín hiệu SOS.
Thận là cơ quan quan trọng nằm ở phía lưng, đối xứng hai bên cột sống. Từ bên ngoài, bạn có thể cảm nhận được cơn đau của thận ở vùng lưng ngay dưới xương sườn, tình trạng này thường được gọi là 'đau mạn sườn'. Y học hiện đại chú ý đến việc cơn đau này không chỉ đơn thuần là vấn đề tại bản thân quả thận, mà là 'đau quy chiếu' xuất hiện khi mạng thần kinh xung quanh thận bị kích hoạt. Ví dụ, các bệnh như viêm thận (viêm nhiễm tại thận), sỏi đường tiết niệu (hình thành sỏi), hoặc viêm đài bể thận do nhiễm khuẩn chính là thủ phạm gây ra những cơn đau lưng như thế này.
Trước hết, viêm thận là bệnh lý xảy ra do nhiều nguyên nhân khiến cầu thận - bộ phận đóng vai trò như màng lọc của thận - bị viêm. Nguyên nhân rất đa dạng, từ bệnh tự miễn, di chứng sau nhiễm trùng đến tác dụng phụ của thuốc. Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể biểu hiện bằng cảm giác mệt mỏi, sưng phù mặt, mắt cá chân cùng cơn đau lưng âm ỉ kéo dài; ngoài ra còn có thể đi kèm tình trạng nước tiểu lẫn protein hoặc tiểu máu. Huyết áp tăng cao hoặc lượng nước tiểu giảm cũng là những dấu hiệu quan trọng. Nếu phớt lờ và bỏ mặc những triệu chứng này, viêm thận cấp tính có thể tiến triển thành mạn tính và cuối cùng làm suy giảm chức năng thận nghiêm trọng, do đó việc xử trí ban đầu là vô cùng quan trọng.
Thêm vào đó, một kẻ đáng sợ khác gây ra cơn đau như xé rách ở lưng và mạn sườn chính là sỏi đường tiết niệu. Đây là bệnh lý hình thành sỏi trong thận, niệu quản hoặc bàng quang. Đặc biệt, khi viên sỏi chặn đường nước tiểu đi xuống, cơn đau dữ dội vượt ngoài sức tưởng tượng sẽ đột ngột ập đến. Cơn đau quằn quại như dao đâm bắt đầu từ lưng, đi qua mạn sườn, lan xuống bụng dưới và thậm chí đến tận vùng bẹn. Cơn đau này dữ dội đến mức khiến người bệnh phải lăn lộn, thường đi kèm cảm giác buồn nôn hoặc nôn mửa, nước tiểu có máu hoặc xuất hiện triệu chứng buồn tiểu liên tục nhưng tiểu không hết. Trường hợp nghiêm trọng có thể kèm theo sốt hoặc ốm lạnh, đây là dấu hiệu cho thấy đã có nhiễm trùng đường tiết niệu đi kèm nên cần phải đến phòng cấp cứu ngay lập tức.
Cuối cùng, còn có bệnh viêm đài bể thận rất dễ bị nhầm lẫn với cảm mạo thông thường. Bệnh này chủ yếu do vi khuẩn như vi khuẩn E. coli đi ngược qua hệ tiết niệu lên đến thận gây nhiễm trùng. Sốt cao đột ngột, ốm lạnh và đau dữ dội ở một bên lưng là những đặc điểm điển hình. Cơn đau có thể âm ỉ kéo dài, nhưng đôi khi lại xuất hiện dưới dạng đau nhói như đâm vào mạn sườn. Đã có không ít trường hợp nghĩ là cảm giác mệt mỏi toàn thân nên tự mua thuốc cảm ở hiệu thuốc về uống, làm lỡ mất thời điểm điều trị khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu bạn thấy đau khi đi tiểu, buồn tiểu thường xuyên và có cảm giác tiểu không hết, thì càng phải nghi ngờ bệnh viêm đài bể thận.
Như vậy, đau lưng liên quan đến thận biểu hiện những khía cạnh khác hẳn so với đau cơ thông thường. Vị trí đau, mức độ đau, các triệu chứng nước tiểu đi kèm và tình trạng có sốt hay không đều là những manh mối quan trọng. Để chẩn đoán chính xác, các xét nghiệm như xét nghiệm nước tiểu (kiểm tra protein niệu, tiểu máu, bạch cầu, vi khuẩn), xét nghiệm máu (chỉ số chức năng thận), và chẩn đoán hình ảnh như siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính là điều bắt buộc. Nếu xuất hiện những triệu chứng này, bạn tuyệt đối không nên ngần ngại mà hãy đến bệnh viện ngay để được chẩn đoán chính xác và điều trị thích hợp. Nếu phát hiện và điều trị sớm, hầu hết đều có thể hồi phục tốt, nhưng nếu bỏ lỡ thời gian thì có thể dẫn đến bệnh thận mạn tính hoặc các biến chứng nguy hiểm. Việc bảo vệ quả thận quý giá của cơ thể bắt đầu từ chính sự quan tâm nhỏ bé của bạn.
