Tổ tiên chúng ta đã giải thích nguyên nhân của tình trạng cứng lưng này bằng việc liên hệ với ‘biến đổi khí hậu bên trong cơ thể’.
Trong Đông y bảo giám, tình trạng các khớp xương trong cơ thể, bao gồm cả xương sống, bị co cứng và đau nhức được gọi là ‘chứng tý (痺證)’. Chứng tý chủ yếu sinh ra do ba thứ tà khí là ‘phong (風)’, ‘hàn (寒)’ và ‘thấp (濕)’ xâm nhập vào cơ thể. Chúng ta hãy thử ví điều này với đời sống thường ngày nhé?
Bạn hãy hình dung xem, trong một căn phòng mở toang cửa có gió lạnh (phong tà) lùa vào từng cơn, không khí buốt giá như tủ lạnh (hàn khí), lại thêm độ ẩm dính nhớp nháp như mùa mưa dầm (thấp) thì sẽ thế nào? Đồ đạc trong căn phòng đó sẽ đóng băng, ẩm ướt và không thể dùng được nữa. Cơ thể chúng ta cũng vậy. Khi hàn khí và thấp tà từ bên ngoài ngấm vào vùng lưng rồi đọng lại lâu ngày, kinh lạc và dòng chảy khí huyết quanh lưng sẽ bị tắc nghẽn, hệt như một con đường kẹt xe.
Đúng ra, khí huyết trong cơ thể phải lưu thông liên tục để giữ cho từng ngóc ngách luôn ấm áp và mềm mại. Nhưng hàn khí làm co thắt mạch máu, còn thấp tà lại khiến cơ thể nặng nề, nhớp nháp, cản trở dòng chảy khí huyết. Khi có thêm gió lạnh xâm nhập, cơn đau có thể di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác hoặc trở nên dữ dội hơn.
Khi khí huyết bị tắc nghẽn không thể lưu thông, cơ bắp và khớp xương quanh lưng không nhận đủ dinh dưỡng, dần dần trở nên co cứng lại. Đặc biệt, hiện tượng này rõ rệt hơn vào mỗi sáng thức dậy là do hàn khí đọng lại suốt đêm khiến tuần hoàn bên trong chậm đi. Đông y bảo giám giải thích tình trạng này là ‘khí huyết bất hòa (氣血不和)’, tức sự điều hòa của khí huyết bị phá vỡ, và ‘cân cốt câu loan (筋骨拘攣)’, tức gân cốt bị co quắp và xơ cứng, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là đau cơ thông thường mà là tín hiệu cảnh báo sự mất cân bằng sâu kín bên trong cơ thể. Vì vậy, xin đừng xem nhẹ cơn đau mỏi này, mà hãy lắng nghe lời thì thầm từ chính cơ thể mình.
