Y học hiện đại thường chẩn đoán cơn đau nhói như dao đâm ở ngực hoặc mạng sườn là đau thần kinh liên sườn. Dây thần kinh liên sườn là bó thần kinh xuất phát từ cột sống chạy dọc giữa các xương sườn ra phía trước ngực. Khi dây thần kinh này bị kích thích hoặc tổn thương vì bất kỳ nguyên nhân nào, nó sẽ gây ra cơn đau dữ dội tại khu vực phân bố. Điều này có điểm tương đồng rất thú vị với việc Đông y bảo giám đề cập đến can khí uất trệ và nhấn mạnh các yếu tố cảm xúc, căng thẳng. Y học hiện đại cũng chỉ ra rằng căng thẳng gây mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, làm tăng trương lực cơ, chèn ép dây thần kinh hoặc làm trầm trọng thêm phản ứng viêm. Căng thẳng kéo dài làm tăng nồng độ cortisol, thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân và hạ thấp ngưỡng đau, khiến cơ thể cảm nhận cơn đau rõ rệt dù chỉ với kích thích nhỏ.
Nguyên nhân gây đau thần kinh liên sườn rất đa dạng. Trường hợp phổ biến nhất là lực tác động từ bên ngoài hoặc chấn thương làm gãy xương sườn, đụng dập kích thích trực tiếp lên dây thần kinh. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm cột sống hoặc thoái hóa cột sống chèn ép rễ thần kinh cũng có thể khiến cơn đau lan sang mạng sườn. Đau dây thần kinh sau nhiễm virus varicella-zoster gây bệnh zona cũng là nguyên nhân điển hình: virus tiềm ẩn trong hạch thần kinh tái hoạt động khi miễn dịch suy giảm, gây tổn thương thần kinh và đau nhức dữ dội. Ngoài ra, mất cân bằng cơ do sai tư thế, vẹo đốt sống ngực, giữ một tư thế quá lâu, vi chấn thương khớp xương sườn do ho hoặc hắt hơi mạnh cũng có thể kích thích thần kinh. Thậm chí các bệnh nội khoa như viêm phổi, viêm màng phổi, bệnh tim hay khối u nguy hiểm cũng có thể biểu hiện bằng đau thần kinh liên sườn. Do đó, khi cơn đau kéo dài hoặc kèm theo triệu chứng khác, việc thăm khám để chẩn đoán chính xác là vô cùng quan trọng.
Cơn đau thường biểu hiện dưới dạng nhức buốt, đau nhói sắc lẹm hoặc cảm giác đè ép nghẹt thở, tăng lên khi hít thở sâu, ho hoặc vận động cơ thể. Các triệu chứng này hoàn toàn tương đồng với quan niệm tắc nghẽn kinh lạc sinh đau trong Đông y bảo giám. Tình trạng viêm hoặc chèn ép quanh dây thần kinh cản trở lưu thông máu, làm giảm cung cấp oxy và dưỡng chất tới mô, tạo thành vòng xoắn luẩn quẩn khiến cơn đau thêm trầm trọng. Vì vậy, điều trị của y học hiện đại tập trung vào việc xác định chính xác nguyên nhân, giảm viêm và giải phóng chèn ép thần kinh. Sử dụng thuốc, vật lý trị liệu, phong bế thần kinh sẽ giúp xoa dịu cơn đau, đồng thời giải quyết nguyên nhân gốc rễ để phòng ngừa tái phát.
