Y học hiện đại đang giải thích những đúc kết từ Đông y bảo giám bằng các cơ sở khoa học rõ ràng hơn. Trong đó, thói quen ăn uống được xác định là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đau vú. Đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc nạp caffeine, áp dụng chế độ ăn nhiều chất béo và sử dụng thực phẩm gây viêm có thể kích thích mô vú, đồng thời làm mất cân bằng nội tiết tố dẫn đến khởi phát hoặc làm tăng nặng cơn đau.
Yếu tố đầu tiên cần lưu ý là caffeine. Từ tách cà phê buổi sáng, nước tăng lực khi mệt mỏi cho đến sô-cô-la, caffeine hiện diện rất phổ biến trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, chất này có thể tác động trực tiếp đến các tế bào mô vú, làm nặng thêm tình trạng thay đổi xơ nang hoặc gia tăng độ nhạy cảm của vú. Caffeine ngăn chặn thụ thể adenosine để kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm co mạch máu và tăng độ căng của mô vú, từ đó gây đau hoặc khiến cơn đau trầm trọng hơn. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng caffeine có thể tác động đến các con đường truyền tín hiệu nội bào và liên quan đến sự tăng sinh của mô xơ. Tương tự như hiện tượng tim đập nhanh hay mất ngủ, mô tuyến vú cũng có thể phản ứng rất nhạy với caffeine.
Yếu tố tiếp theo là chế độ ăn nhiều chất béo và thực phẩm gây viêm. Món chiên rán, thịt chế biến sẵn và đồ ngọt chứa nhiều đường tinh luyện có thể thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân và gây mất cân bằng nội tiết tố. Đáng chú ý, chế độ ăn giàu chất béo thường có xu hướng làm tăng nồng độ hormone sinh dục nữ estrogen. Mô mỡ chứa enzym aromatase có khả năng tổng hợp estrogen, do đó tỷ lệ mỡ cơ thể càng cao thì lượng estrogen tích tụ càng nhiều. Khi nồng độ estrogen tăng cao quá mức, quá trình tăng sinh tế bào biểu mô vú bị kích thích, đồng thời làm tăng hiện tượng giữ nước tại chỗ, dẫn đến phù nề và đau tức vú. Tình trạng này được gọi là hội chứng ưu thế estrogen, điều mà những người hay bị đau vú tiền kinh nguyệt cần đặc biệt lưu tâm.
Các loại thực phẩm gây viêm duy trì tình trạng viêm mạn tính, làm cho các đầu mút thần kinh ở mô vú trở nên nhạy cảm hơn. Phản ứng viêm kích thích giải phóng các chất trung gian gây viêm như cytokine và prostaglandin; những chất này làm tăng tính thấm mạch máu và kích thích thụ thể đau, khiến tình trạng đau vú trở nên nặng nề. Ngoài ra, sức khỏe đường ruột và tuyến vú có mối liên hệ mật thiết; nếu khẩu phần ăn nhiều chất béo và nhiều đường phá vỡ hệ vi sinh vật đường ruột, estrogen có thể bị tái hấp thu tại ruột và làm tăng nồng độ hormone này trong cơ thể.
Như vậy, y học hiện đại cho thấy chế độ dinh dưỡng hàng ngày không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của vú. Cảm giác đau tức và nhạy cảm ở ngực chính là tín hiệu nhắc nhở chúng ta cần điều chỉnh lại thói quen ăn uống kịp thời.
