Tình trạng đau vú thời kỳ mãn kinh mà bạn đang trải qua, đặc biệt là triệu chứng xuất hiện sau khi dùng liệu pháp thay thế hormone (HRT), thực sự rất phổ biến và khiến nhiều người khổ sở. Bước vào thời kỳ mãn kinh, sự phân tiết hormon sinh dục nữ gồm estrogen và progesterone sụt giảm nhanh chóng, dẫn đến các triệu chứng khó chịu như đỏ mặt, đổ mồ hôi trộm ban đêm, khô âm đạo. Lúc này, người ta bắt đầu HRT để làm dịu các triệu chứng này, nhưng các hormone này có thể tác động lên mô tuyến vú và gây ra đau đớn.
Vú là mô giàu thụ thể estrogen và progesterone. Khi bên ngoài cung cấp hormone qua HRT, những hormone này sẽ tác động lên mô tuyến vú (glandular tissue), ống dẫn sữa (ducts) và các tế bào chất đệm (stroma) nâng đỡ của vú. Đặc biệt, estrogen có xu hướng kích thích sự tăng sinh của mô tuyến vú, còn progesterone thúc đẩy sự trưởng thành của các tiểu thùy tuyến vú (lobules). Trong quá trình này, lưu lượng máu bên trong mô tuyến vú gia tăng, có thể xuất hiện hiện tượng phù nề nhẹ hoặc giữ nước. Giống như quả bóng nước phồng lên, vú căng tràn gây chèn ép lên các dây thần kinh xung quanh và làm tăng độ nhạy cảm, thường dẫn đến các cơn đau.
Cơn đau này thường xuất hiện trong khoảng vài tuần đến vài tháng sau khi bắt đầu HRT. Trong trường hợp dùng HRT theo chu kỳ, cơn đau có thể trở nên dữ dội hơn vào cùng một thời điểm mỗi tháng, tương tự như hội chứng tiền kinh nguyệt. Liệu pháp hormone phối hợp giữa estrogen và progesterone được biết là có khả năng gây đau vú cao hơn so với liệu pháp estrogen đơn thuần. Ngoài ra, mức độ đau cũng có thể khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc, đường dùng như đường uống, miếng dán qua da, gel bôi và liều lượng.
Nguyên nhân không chỉ đơn thuần do hormone. Sự thay đổi hormone có thể kích hoạt phản ứng viêm bên trong mô tuyến vú, hoặc tác động đến sự cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh điều hòa cảm giác đau. Những yếu tố phức tạp này kết hợp với nhau làm tăng độ nhạy cảm của vú và gây ra cảm giác đau khi ấn. Tất nhiên, ngoài HRT, đau vú cũng có thể là tín hiệu của biến đổi sợi bọc, viêm tuyến vú, thậm chí hiếm gặp hơn là các bệnh lý nghiêm trọng khác, vì vậy nếu cơn đau dữ dội hoặc kéo dài, việc đến gặp bác sĩ điều trị để được chẩn đoán chính xác là vô cùng quan trọng. Nếu là cơn đau do HRT, bạn có thể cân nhắc điều chỉnh liều lượng, đổi thuốc hoặc xem xét các phương pháp điều trị khác. Chúng ta hãy cùng nhau tìm ra giải pháp thông thái cho một thời kỳ mãn kinh thật êm dịu nhé.
