Chắc hẳn có rất nhiều người đang khổ sở vì triệu chứng bụng đầy hơi và căng tức. Y học hiện đại coi 'hội chứng vi khuẩn phát triển quá mức ở ruột non', gọi tắt là SIBO, là một trong những nguyên nhân quan trọng. Có vô số vi sinh vật sinh sống trong ruột chúng ta, và đây là tình trạng vi khuẩn vốn chủ yếu cư trú ở đại tràng lại di chuyển ngược lên ruột non và sinh sôi bất thường, gây ra nhiều vấn đề.
Những vi khuẩn này lấy carbohydrate hoặc các loại đường chưa kịp hấp thu ở ruột non làm thức ăn để lên men quá mức, từ đó sản sinh ra một lượng lớn sản phẩm phụ như khí hydro hoặc metan. Những loại khí này chính là thủ phạm gây ra các triệu chứng khó chịu như cảm giác chướng bụng, đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón. Nếu chỉ nghĩ đơn giản là 'khó tiêu' rồi phụ thuộc vào thuốc tiêu hóa, thì sự phiền toái do SIBO đem lại có thể cản trở nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.
SIBO phát sinh do rất nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, giảm tiết axit dạ dày là một trong những nguyên nhân chính. Axit dạ dày đóng vai trò là hàng rào phòng thủ đầu tiên tiêu diệt vi khuẩn đi vào cùng thức ăn, khi thiếu axit dạ dày, vi khuẩn có thể dễ dàng đi xuống ruột non. Thứ hai, khi chức năng của 'phức hợp vận động di chuyển' (MMC) điều hòa chuyển động của ruột bị suy giảm, thức ăn và vi khuẩn sẽ lưu lại lâu ở ruột non và có thể tăng sinh quá mức. Thứ ba, các vấn đề về cấu trúc ruột non như phẫu thuật ruột hay bệnh túi thừa, việc dùng lâu dài một số loại thuốc nhất định như thuốc kháng axit, và căng thẳng mạn tính cũng làm tăng nguy cơ phát sinh SIBO. Đó là vì căng thẳng làm giảm nhu động ruột và ảnh hưởng đến cả quá trình tiết axit dạ dày.
Ảnh hưởng của SIBO lên sức khỏe tổng thể là rất lớn, không thể chỉ xem nhẹ như chứng khó tiêu thông thường. Tình trạng này có thể gây tổn thương hàng rào ruột dẫn đến 'hội chứng rò rỉ ruột', làm trầm trọng thêm phản ứng viêm toàn thân, hoặc cản trở hấp thu chất dinh dưỡng dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng như thiếu sắt hay vitamin B12. Nghiên cứu cũng cho thấy có một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) đi kèm với SIBO. Do đó, cần hiểu triệu chứng này là tiếng chuông cảnh báo mạnh mẽ từ đường ruột để chủ động đối phó.
Việc chẩn đoán chính xác chủ yếu được thực hiện thông qua 'xét nghiệm hơi thở'. Người bệnh sẽ uống một lượng đường nhất định như lactulose hoặc glucose, sau đó đo nồng độ khí hydro hoặc metan trong hơi thở ra theo từng khoảng thời gian để xác định sự hiện diện và số lượng vi khuẩn trong ruột non. Nếu bạn đang khổ sở vì chứng chướng bụng dai dẳng, thay vì tự phán đoán, điều quan trọng là hãy tìm sự hỗ trợ từ chuyên gia để được chẩn đoán chính xác và lập kế hoạch điều trị phù hợp, bởi vì sức khỏe đường ruột chính là nền tảng của sức khỏe toàn thân.
