Khoa học hiện đại thông qua nhiều nghiên cứu cũng chứng minh rằng câu nói “bụng lạnh thì khó tiêu” không đơn thuần chỉ là quan niệm xưa cũ. Cơ thể chúng ta kết nối tinh vi hơn nhiều so với tưởng tượng. Đặc biệt, tác động của chứng lạnh bụng lên quá trình tiêu hóa có liên quan mật thiết đến các hệ thống sinh học phức tạp.
Thứ nhất, điều quan trọng nhất chính là vai trò của hệ thần kinh tự chủ. Trong cơ thể chúng ta, thần kinh phó giao cảm chịu trách nhiệm tiêu hóa và thần kinh giao cảm ứng phó với các tình huống căng thẳng luôn duy trì sự cân bằng. Tuy nhiên, khi bụng bị lạnh, cơ thể sẽ nhận định đây là một dạng tình huống căng thẳng. Tương tự như việc cơ thể co ro và căng cứng khi trời rét. Khi đó, để sinh tồn, cơ thể chúng ta sẽ ưu tiên cung cấp năng lượng cho các chức năng quan trọng khác (ví dụ: duy trì thân nhiệt, hoạt động cơ bắp) hơn là chức năng tiêu hóa. Thần kinh giao cảm tăng hưng phấn, và hoạt động của thần kinh phó giao cảm chịu trách nhiệm tiêu hóa sẽ bị ức chế. Kết quả là nhu động ruột và dạ dày chậm lại, sự tiết enzyme tiêu hóa cũng giảm sút, khiến thời gian thức ăn lưu lại trong dạ dày và ruột kéo dài, làm gia tăng cảm giác đầy bụng và khó chịu.
Thứ hai, nhiệt độ ổ bụng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt tính của enzyme tiêu hóa. Phần lớn enzym trong cơ thể hoạt động hiệu quả nhất ở một dải nhiệt độ nhất định, và enzyme tiêu hóa cũng vậy. Khi bụng lạnh, nhiệt độ trong đường tiêu hóa có thể hạ nhẹ, điều này làm suy giảm chức năng của enzyme tiêu hóa, gây khó khăn cho việc phân giải protein, carbohydrate và phân giải mỡ. Thử nghĩ xem, thức ăn để trong tủ lạnh đâu thể chín được? Dạ dày và ruột của chúng ta cũng chỉ có thể phát huy tối đa chức năng trong một môi trường ấm áp.
Thứ ba, nó cũng có thể gây ảnh hưởng xấu tới môi trường vi sinh vật đường ruột. Sức khỏe đường ruột mang tính quyết định không chỉ với miễn dịch mà còn với chức năng tiêu hóa, và các vi khuẩn có lợi hoạt động tích cực nhất ở một dải nhiệt độ nhất định. Chứng lạnh bụng có thể phá vỡ sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột này, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn có hại sinh sôi. Điều này có thể gây ra nhiều vấn đề về cơ quan tiêu hóa như sinh khí, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy.
Cuối cùng, không thể bỏ qua mối liên hệ với trục ruột-não. Cảm giác khó chịu khi bụng lạnh và khó tiêu được truyền lên não, làm gia tăng căng thẳng và lo âu, từ đó có thể tạo thành một vòng luẩn quẩn khiến chức năng ruột càng xấu đi. Ngoài ra, hàn chứng bụng mạn tính còn khiến thần kinh cảm giác của ruột trở nên quá mẫn, làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh tiêu hóa chức năng như hội chứng ruột kích thích. Trên thực tế, trong số những người có thân nhiệt thấp hoặc những bệnh nhân than phiền về chứng lạnh bụng, có rất nhiều trường hợp gặp phải tình trạng khó tiêu mạn tính, đau bụng, tiêu chảy. Có quá nhiều hệ thống liên kết với nhau để có thể xem nhẹ việc bụng bị lạnh. Giờ thì bạn đã hiểu rõ lý do vì sao cần phải giữ ấm bụng rồi chứ?
