Cảm giác tê nhói buốt chạy dọc từ mông xuống chân thực sự là tình trạng mà rất nhiều người đang phải trải qua. Cơn đau này thường được gọi là 'đau thần kinh tọa'. Y học hiện đại định nghĩa đây là tập hợp các triệu chứng xuất hiện khi dây thần kinh tọa—dây thần kinh lớn nhất trong cơ thể kéo dài từ phần dưới thắt lưng xuống đến bàn chân—bị chèn ép hoặc viêm nhiễm vì một nguyên nhân nào đó. Nó không chỉ đơn thuần gây khó chịu mà đôi khi còn gây đau đớn dữ dội, cản trở lớn đến sinh hoạt hàng ngày.
Dây thần kinh tọa được hợp thành từ các rễ thần kinh từ đốt sống thắt lưng 4 đến đốt sống cùng 3. Bó thần kinh này đi qua vùng sâu phía sau mông, chạy dọc mặt sau đùi rồi tỏa xuống cẳng chân và bàn chân. Do đó, nếu xảy ra vấn đề ở bất kỳ vị trí nào trên đường đi này, các triệu chứng như đau nhức, tê bì, dị cảm, thậm chí là yếu cơ có thể xuất hiện ở mông, mặt sau đùi, cẳng chân và nặng hơn là lòng bàn chân.
Nguyên nhân phổ biến nhất chính là 'thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng', hay còn gọi là thoát vị đĩa đệm thắt lưng. Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống trượt ra khỏi vị trí ban đầu và chèn ép vào các rễ thần kinh tọa lân cận. Khối đĩa đệm thoát vị chèn ép trực tiếp lên rễ thần kinh và gây viêm, tạo nên cơn đau nhói sắc lẹm như dao đâm rất đặc trưng. Đau có thể tăng lên khi ho, hắt hơi hoặc khi cúi gập lưng. Ngoài ra còn có nhiều nguyên nhân khác gây ra đau thần kinh tọa.
Không thể không nhắc tới 'hội chứng cơ hình lê'. Cơ hình lê là một cơ nằm sâu ở vùng mông, và dây thần kinh tọa thường đi sát bên dưới hoặc thậm chí xuyên qua giữa khối cơ này. Do đó, khi cơ hình lê căng cứng quá mức hoặc bị phù nề, nó sẽ siết chặt dây thần kinh tọa và gây đau. Tình trạng này có xu hướng gây khó chịu rõ rệt ở một bên mông và đau tăng lên khi ngồi.
Một nguyên nhân quan trọng khác là 'hẹp ống sống'. Đây là bệnh lý ống sống bị thu hẹp lại làm chèn ép bó thần kinh, mang đặc trưng là triệu chứng 'khập khiễng cách hồi do nguyên nhân thần kinh'—khi đi bộ chân bị tê dại và yếu lực, nhưng khi ngồi nghỉ thì dễ chịu trở lại. Bệnh thường xuất hiện theo tuổi tác khi các khớp đốt sống bị thoái hóa. Bên cạnh đó, các tình trạng như 'trượt đốt sống' làm đốt sống bị lệch gây chèn ép thần kinh, hay hiếm gặp hơn là u cột sống, nhiễm trùng hoặc chấn thương gây tổn thương, chèn ép dây thần kinh tọa cũng có thể dẫn đến đau thần kinh tọa.
Xem xét các nguyên nhân gây đau thần kinh tọa dưới góc nhìn y học hiện đại, chúng ta có thể liên hệ với khái niệm 'thận hư' và 'phong thấp nhiệt tà' trong Đông y bảo giám. Chẳng hạn, 'thận hư' có thể xem là hiện tượng thoái hóa đốt sống và đĩa đệm theo tuổi tác, tức quá trình năng lượng tổng thể của cơ thể suy giảm và lão hóa diễn ra. 'Phong thấp nhiệt tà' có thể hiểu là phản ứng viêm quanh dây thần kinh, phù nề, cùng với sự kích thích hay tổn thương của chính dây thần kinh đó. 'Khí huyết ngưng trệ bất thông' là cách diễn đạt rất xác đáng để mô tả trạng thái chức năng thần kinh bị suy giảm do rối loạn tuần hoàn vi mạch nuôi dưỡng thần kinh hoặc do sự tích tụ các chất gây viêm.
Sau cùng, bức tranh lớn về việc 'sự cân bằng' của cơ thể bị phá vỡ kết hợp với ảnh hưởng của môi trường bên ngoài dẫn đến vấn đề ở hệ thần kinh là điểm tương đồng giữa y học cổ truyền Hàn Quốc và y học hiện đại. Vì vậy, thay vì chỉ cắn răng chịu đựng cơn đau nhói này, việc lắng nghe tiếng nói của cơ thể để tìm ra nguyên nhân chính xác và tích cực điều trị là vô cùng quan trọng. Đừng lo lắng, tôi sẽ luôn đồng hành và hỗ trợ bạn.
