Thưa các bạn, khi nhìn trí tuệ của Đông y bảo giám qua lăng kính y học hiện đại, chúng ta có thể nhận thấy cơn đau nhói ở lưng và thắt lưng có liên quan sâu sắc đến hội chứng đau cân cơ (Myofascial Pain Syndrome, MPS). Hội chứng đau cân cơ là một bệnh lý đau mạn tính phát sinh khi xuất hiện những điểm quá mẫn cảm gọi là điểm kích hoạt (Trigger Point) trên lớp màng mỏng bao bọc cơ bắp, tức là mạc. Điểm kích hoạt này khi sờ vào có cảm giác như một nốt sần nhỏ và cứng, mang đặc điểm gây ra đau quy chiếu (referred pain) lan ra xung quanh hoặc đến một vùng hoàn toàn khác khi ấn vào. Chẳng hạn, điểm kích hoạt ở cơ vai có thể truyền cơn đau xuống cánh tay hoặc lên đầu.
Cơ chế của cơn đau này phức tạp hơn bạn nghĩ. Khi cơ bắp căng thẳng quá mức hoặc chịu áp lực lặp đi lặp lại, các sợi cơ nhất định sẽ co thắt liên tục và rơi vào trạng thái ‘khủng hoảng năng lượng’. Cơ bắp cần năng lượng để co lại, nhưng nếu liên tục sử dụng năng lượng này sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ (localized ischemia), nơi oxy và chất dinh dưỡng bị thiếu hụt. Khi điều này xảy ra, các chất gây đau (như bradykinin, prostaglandin) tích tụ lại sẽ kích thích đầu mút thần kinh và gây ra phản ứng viêm. Điều này lại tạo nên một vòng luẩn quẩn làm trầm trọng thêm tình trạng căng cơ.
Tư thế sai của người hiện đại như dùng máy tính trong thời gian dài, mải mê nhìn điện thoại, các động tác lặp đi lặp lại và căng thẳng tâm lý cũng là những nguyên nhân chính gây ra hoặc làm trầm trọng thêm hội chứng đau cân cơ. Căng thẳng làm rối loạn hệ thần kinh tự chủ của cơ thể, gia tăng căng cơ, làm giảm chất lượng giấc ngủ và hạ thấp ngưỡng đau. Ngoài ra, việc thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu như magiê hay vitamin D cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng cơ và sự điều hòa cơn đau. Cơn đau không đơn thuần là vấn đề của riêng vùng đó, mà là một hiện tượng phức tạp bao gồm mất cân bằng cơ sinh học của cơ thể, sự nhạy cảm hóa thần kinh học, và thậm chí cả phản ứng căng thẳng nội tiết. Tầm quan trọng của tuần hoàn khí huyết mà Đông y bảo giám nhắc đến có thể tìm thấy ý nghĩa ngay trong chính các cơ chế đau của y học hiện đại. Chăm sóc sự cân bằng và tuần hoàn tổng thể của cơ thể sẽ là bước đầu tiên để thoát khỏi hội chứng đau cân cơ.
