Trí tuệ từ Đông y bảo giám thật đáng kinh ngạc. Y học hiện đại có thể giải thích cụ thể ứ huyết và khí trệ trong Đông y bảo giám thông qua các phản ứng viêm, tụ máu, tổn thương thần kinh và co thắt cơ. Khi bị ngã hoặc va đập, cơ thể chúng ta sẽ kích hoạt ngay cơ chế phòng vệ. Lực tác động bên ngoài làm tổn thương cơ, dây chằng, mạch máu và dây thần kinh quanh xương sườn, phản ứng viêm sẽ bắt đầu diễn ra đầu tiên.
Viêm là quá trình tự nhiên nhằm chữa lành mô bị tổn thương, nhưng quá trình này giải phóng các chất gây đau như histamine, bradykinin, prostaglandin kích thích đầu mút thần kinh, làm giãn mạch máu kèm theo hiện tượng phù nề và cảm giác nóng rát. Đây có thể xem là một cách giải thích hiện đại cho khái niệm ứ huyết trong Đông y bảo giám. Khi mạch máu tổn thương gây xuất huyết, máu tụ lại tạo thành khối máu tụ, chèn ép lên mô và dây thần kinh xung quanh gây đau đớn.
Điều đáng lo ngại nhất là gãy xương sườn, xảy ra khi lực tác động vượt quá sức chịu đựng của xương. Xương có thể bị rạn nứt hoặc gãy hoàn toàn. Vì xương sườn ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển động của lồng ngực và hô hấp, nên dù chỉ là vết gãy nhỏ cũng gây đau nhói khi ho hoặc thở sâu. So với vết bầm dập hay tổn thương cơ thông thường, cơn đau kéo dài hơn nhiều và trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến biến chứng như tổn thương phổi hoặc tràn khí màng phổi, vì vậy bắt buộc phải được chẩn đoán chính xác. Chụp X-quang đôi khi khó thấy rõ vi gãy xương, nên khi cần thiết bác sĩ có thể chỉ định chụp cắt lớp vi tính.
Bên cạnh đó, giữa các xương sườn có các dây thần kinh liên sườn quan trọng chạy qua. Lực va đập có thể trực tiếp làm tổn thương hoặc do tình trạng viêm và phù nề của mô xung quanh chèn ép lên các dây thần kinh này, dẫn đến đau dây thần kinh liên sườn. Đau dây thần kinh liên sườn biểu hiện dưới nhiều dạng như đau nhói như kim châm, tê bì, nóng rát, đặc biệt tăng lên khi vận động hoặc thở. Nếu cơn đau chuyển sang mạn tính, hệ thần kinh giao cảm sẽ hưng phấn làm tăng tiết hormone căng thẳng, từ đó hạ thấp ngưỡng đau khiến người bệnh cảm nhận cơn đau nhạy cảm hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Khái niệm khí trệ trong Đông y bảo giám cũng có thể liên hệ với tình trạng căng cơ do căng thẳng hoặc do đau, dẫn đến suy giảm tuần hoàn máu và tuần hoàn bạch huyết. Do đau đớn, người bệnh thường co rút cơ thể hoặc hạn chế cử động, khiến cơ bắp xung quanh co cứng, máu lưu thông chậm chạp làm kéo dài thời gian hồi phục. Như vậy, y học hiện đại không chỉ tìm kiếm tổn thương có thể nhìn thấy mà còn phân tích chi tiết các phản ứng sinh lý phức tạp để tìm ra nguyên nhân gây đau. Vì vậy, khi bị đau mạng sườn, xin đừng chủ quan cho rằng mọi chuyện sẽ ổn, hãy tìm đến sự trợ giúp của chuyên gia y tế để xác định chính xác nguyên nhân và tiếp nhận điều trị thích hợp.
