Đúng như nhận định, khi xuất hiện đồng thời các triệu chứng đau hạ sườn phải, sốt, ốm lạnh và vàng da, y học hiện đại sẽ nghĩ ngay đến viêm đường mật cấp hoặc viêm túi mật cấp. Túi mật là một túi nhỏ nằm dưới gan, giữ nhiệm vụ cô đặc và lưu trữ mật do gan tiết ra. Đường mật chính là lối dẫn lượng mật này đến tá tràng nhằm phục vụ tiêu hóa.
Dịch mật cần được lưu thông liên tục. Nếu sỏi mật làm bít tắc túi mật hoặc ống mật, hay nhiễm khuẩn làm khởi phát phản ứng viêm, bệnh lý sẽ hình thành. Cụ thể, khi sỏi chặn đứng ống mật khiến mật ứ đọng và vi khuẩn sinh sôi, nguy cơ viêm đường mật cấp là rất cao. Dấu hiệu đặc trưng lúc này là tam chứng Charcot, bao gồm sốt, đau hạ sườn phải và vàng da. Nếu xuất hiện thêm tụt huyết áp hoặc thay đổi tri giác, bệnh đã chuyển sang ngũ chứng Reynolds với mức độ đặc biệt nghiêm trọng.
Viêm đường mật phần lớn do sỏi mật, song khối u, ký sinh trùng hoặc một số loại thuốc cũng có thể là nguyên nhân. Khi viêm tiến triển nặng, mật trào ngược vào máu làm toàn thân nhiễm vàng, phản ứng viêm toàn thân cũng gây sốt và ốm lạnh. Cơn đau tập trung ở hạ sườn phải, tức vùng mạn sườn dưới xương sườn, do gan, túi mật cùng hệ thống đường mật đều nằm tại vị trí này.
Nếu chậm trễ điều trị, ổ viêm có thể lan rộng thành áp xe gan hoặc dẫn đến nhiễm trùng huyết đe dọa trực tiếp tính mạng. Ngoài ra, sỏi mật làm nghẽn đường dẫn mật cũng có thể kích hoạt viêm tụy, khiến cơn đau từ hạ sườn phải lan dần ra sau lưng hoặc thắt lưng, đi kèm đau bụng dữ dội, nôn và buồn nôn.
Trước các biểu hiện trên, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra chỉ số viêm, men gan, chỉ số bilirubin, kết hợp các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ để tìm sỏi mật, đánh giá độ giãn đường mật và mức độ viêm. Hướng điều trị trước tiên là dùng thuốc kháng sinh nhằm kiểm soát phản ứng viêm. Nếu tình trạng bít tắc do sỏi kéo dài hoặc tái phát, nội soi mật tụy ngược dòng lấy sỏi hoặc phẫu thuật sẽ được cân nhắc. Người bệnh cần sớm đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí đúng cách ngay khi có dấu hiệu bất thường.
