Giống như cách Đông y bảo giám gọi tỳ là cốt lõi của việc sinh khí huyết, trong y học hiện đại, tỳ cũng đảm nhận vai trò không thể thiếu đối với hệ miễn dịch và việc quản lý máu của cơ thể. Nằm ở vùng bụng trên bên trái, ngay dưới xương sườn, tỳ là cơ quan lớn nhất trong các cơ quan bạch huyết của cơ thể. Nó thực hiện xuất sắc vai trò là tuyến phòng thủ tiền phương: sản xuất và lưu trữ các tế bào miễn dịch bao gồm tế bào lympho và đại thực bào, đồng thời lọc và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hay virus xâm nhập từ bên ngoài. Có thể ví tỳ như chiếc máy lọc nước kiêm nhân viên an ninh bảo vệ cơ thể vậy.
Bên cạnh đó, tỳ còn liên quan vô cùng mật thiết đến máu. Tỳ thực hiện chức năng quan trọng là lọc bỏ và phá hủy các hồng cầu già cỗi, sau đó thu hồi sắt từ đó để tái chế. Đồng thời, tỳ dự trữ một lượng lớn tiểu cầu – thành phần thiết yếu cho quá trình đông máu – để giải phóng khi cần thiết, và cũng lưu trữ cả một phần bạch cầu. Tức là tỳ đóng vai trò như một vị nhạc trưởng của dàn nhạc giao hưởng, không ngừng điều phối để máu trong cơ thể lưu thông khỏe mạnh và phát huy đúng chức năng.
Tuy nhiên, khi xuất hiện tình trạng phì đại tỳ (Splenomegaly) – tức tỳ to hơn kích thước bình thường do nhiều nguyên nhân khác nhau – bạn sẽ cảm thấy đau hoặc khó chịu âm ỉ ở mạn sườn trái. Khi tỳ sưng to, nó sẽ chèn ép các cơ quan xung quanh hoặc làm căng bao tỳ, từ đó gây ra cảm giác đau. Phì đại tỳ có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như nhiễm trùng (virus, ký sinh trùng), bệnh lý về máu (bệnh bạch cầu, u lympho), bệnh gan (xơ gan), và những điều này có thể khiến chức năng của tỳ hoạt động quá mức hoặc bị tổn thương.
Khi chức năng tỳ suy giảm hoặc phì đại, ngoài việc gây đau ở mạn sườn, nó còn có thể dẫn đến các triệu chứng toàn thân như sau: Nếu tỳ phá hủy quá mức các hồng cầu, tình trạng thiếu máu sẽ xuất hiện khiến bạn chóng mặt và dễ mệt mỏi; chức năng miễn dịch suy giảm khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng; và khi tiểu cầu suy giảm, cơ thể sẽ dễ bầm tím hoặc có xu hướng xuất huyết. Đây là điểm tương đồng đáng kinh ngạc giữa góc nhìn của y học hiện đại với các triệu chứng khí huyết hư, suy giảm miễn dịch và mệt mỏi được đề cập trong Đông y bảo giám. Vì thế, nếu thấy đau mạn sườn trái đi kèm với mệt mỏi không rõ lý do, chóng mặt, hay ốm vặt do nhiễm trùng, việc đi kiểm tra chuyên khoa sức khỏe của tỳ là điều vô cùng quan trọng.
