Nếu diễn giải khái niệm 'tân dịch' trong Đông y bảo giám bằng ngôn ngữ y học hiện đại, đó chính là chức năng hàng rào giữ ẩm và duy trì cân bằng nội môi bên trong của làn da. Viêm da cơ địa không chỉ đơn giản là ngứa do khô, mà là một bệnh viêm mạn tính phát sinh từ sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố di truyền và yếu tố môi trường. Lớp sừng, tức lớp ngoài cùng của da, được xếp chồng kiên cố như gạch và vữa, đóng vai trò như một lá chắn phòng thủ quan trọng ngăn chặn sự xâm nhập của các chất có hại từ bên ngoài và ngăn ngừa mất nước từ bên trong. Da của người bệnh viêm da cơ địa thường bị tổn thương ở lá chắn phòng thủ này, tức hàng rào da. Đặc biệt, đột biến ở gen filaggrin, một loại protein của hàng rào da, rất phổ biến, khiến liên kết giữa các tế bào da bị lỏng lẻo và việc sản sinh các yếu tố giữ ẩm tự nhiên bị giảm sút, làm cho da dễ khô ráp và dễ tổn thương trước các kích thích ngoại cảnh. Điều này có cùng mạch ý nghĩa với quan điểm của Đông y bảo giám rằng khi tân dịch thiếu hụt, da sẽ khô héo và dễ bị phơi nhiễm trước phong bên ngoài.
Y học hiện đại cũng giải thích viêm da cơ địa từ góc độ mất cân bằng hệ miễn dịch. Đáp ứng miễn dịch da bình thường đóng vai trò bảo vệ thích hợp chống lại các tác nhân xâm nhập từ bên ngoài, nhưng ở người bệnh viêm da cơ địa, hệ miễn dịch phản ứng quá mẫn và gây ra phản ứng viêm. Đặc biệt, sự hoạt hóa quá mức của tế bào lympho Th2 dẫn đến việc sản sinh kháng thể IgE, và các chất trung gian gây viêm như histamine được tiết ra, gây ngứa và viêm da. Tình trạng viêm mạn tính này càng làm tổn thương hàng rào da nhiều hơn, từ đó tạo thành vòng luẩn quẩn ngứa - gãi - nặng thêm làm trầm trọng thêm cơn ngứa. Tương tự như cách Đông y bảo giám nhận định rằng nhiệt làm cạn kiệt tân dịch và nuôi dưỡng tình trạng viêm, y học hiện đại cũng xem viêm mạn tính là yếu tố cản trở độ ẩm và chức năng hàng rào của da, làm bệnh tiến triển trầm trọng hơn.
Gần đây, sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật da cũng thu hút nhiều sự chú ý như một trong những nguyên nhân quan trọng của viêm da cơ địa. Trên một làn da khỏe mạnh, nhiều loại vi khuẩn có lợi cùng chung sống để ức chế sự tăng sinh của vi khuẩn có hại và điều hòa miễn dịch da, nhưng ở làn da cơ địa dị ứng, một số vi khuẩn có hại nhất định như tụ cầu vàng có xu hướng tăng sinh quá mức, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm. Ngoài ra, dưới góc nhìn thần kinh học, các cơ chế cũng đang được làm sáng tỏ: thần kinh cảm giác ở da trở nên quá nhạy cảm khiến người bệnh cảm thấy ngứa ngay cả với kích thích nhỏ, và cơn ngứa này được não bộ nhận diện như tín hiệu đau đớn, khuếch đại cảm giác khó chịu. Tất cả các yếu tố này tác động phối hợp và gây ra viêm da cơ địa mạn tính. Giống như Đông y bảo giám nhấn mạnh sự cân bằng toàn thân và tân dịch, y học hiện đại ngày nay cũng nhận thức được tầm quan trọng của phương pháp tiếp cận toàn diện, không chỉ dừng lại ở việc ức chế triệu chứng mà còn củng cố hàng rào da, điều hòa cân bằng miễn dịch và kiểm soát tình trạng viêm bên trong.
