Triệu chứng của bạn cũng được y học hiện đại đặc biệt quan tâm dưới tên gọi ‘chứng suy giảm khối lượng cơ’ hoặc ‘mất cân bằng dinh dưỡng tiềm ẩn’. Đây không chỉ đơn thuần là việc gầy đi, mà là trạng thái suy giảm chức năng thể chất tổng thể khi cơ bắp – động cơ cốt lõi của cơ thể – dần bị tiêu biến. Đặc biệt, teo cơ do tuổi già (sarcopenia) ở người cao tuổi rất phổ biến, nhưng tình trạng này cũng đang gia tăng ở người hiện đại độ tuổi 30, 40 dù vẫn ăn uống đầy đủ.
Cơ chế bệnh sinh bên dưới hiện tượng này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân phức tạp. Thứ nhất là tình trạng viêm mạn tính. Căng thẳng, thói quen ăn uống thất thường, thiếu ngủ liên tục khiến cơ thể rơi vào các phản ứng viêm, và tình trạng viêm này cản trở quá trình tổng hợp protein cơ, đồng thời thúc đẩy quá trình thủy phân protein. Nó giống như việc cơ thể liên tục tự làm tan chảy các khối cơ. Thứ hai là sự mất cân bằng sức khỏe đường ruột. Sự mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột không chỉ khiến cơ thể không thể hấp thụ đúng cách các chất dinh dưỡng từ thức ăn, mà còn làm tăng tính thấm niêm mạc ruột, khiến các chất gây viêm thẩm thấu vào máu. Dù ăn đồ tốt đến mấy thì cũng giống như rót nước vào chiếc bình không đáy.
Thứ ba là mất cân bằng nội tiết tố. Khi tuổi tác tăng lên, sự tiết các hormone quan trọng cho việc duy trì cơ bắp như hormone tăng trưởng, testosterone, estrogen có thể sụt giảm, và sự bài tiết quá mức cortisol do căng thẳng mạn tính sẽ đẩy nhanh quá trình thủy phân protein cơ. Thứ tư là sự thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng như vitamin D, magiê, kẽm. Các vi chất dinh dưỡng này đóng vai trò là ‘coenzym’ thiết yếu cho vô số phản ứng sinh học như tổng hợp protein cơ, tạo năng lượng và chức năng miễn dịch, nhưng người hiện đại rất dễ bị thiếu hụt do thói quen ăn đồ chế biến sẵn hoặc dùng quá nhiều caffeine.
Cuối cùng, khi cơ thể dù ‘nhận vào’ nhưng không thể ‘sử dụng’ thức ăn một cách bình thường, cơ thể sẽ nhận định đây là tình huống khẩn cấp, từ đó giảm bớt lượng vận động để tích trữ năng lượng, gây ra cảm giác mệt mỏi vô lực. Cắt đứt vòng luẩn quẩn này là điều vô cùng quan trọng. Thay vì chỉ ăn thật nhiều, bạn cần tập trung vào việc ăn ‘đúng cách’, tiêu hóa ‘đúng cách’ và sử dụng năng lượng ‘đúng cách’. Lắng nghe những tín hiệu nhỏ từ cơ thể là điều vô cùng cần thiết.
