Kẻ thù của bệnh nhân ung thư, suy mòn: những điều nhất định phải biết để điều trị khi cơ thể chỉ còn da bọc xương và kiệt sức

Y học hiện đại gọi tình trạng sụt cân nghiêm trọng, mất cơ và suy nhược toàn thân do những yếu tố này gây ra ở bệnh nhân ung thư là suy mòn do ung thư. Đây là hội chứng rối loạn chuyển hóa phức tạp vượt xa mức thiếu hụt dinh dưỡng hay chán ăn thông thường. Giống như chiếc xe lãng phí nhiên liệu khiến động cơ quá nhiệt, tế bào ung thư gây ra các hoạt động chuyển hóa bất thường trong cơ thể và không ngừng kích hoạt các phản ứng viêm. Nhiều loại cytokine và chất trung gian gây viêm do tế bào ung thư tiết ra sẽ làm rối loạn quá trình chuyển hóa bình thường của cơ thể. Đặc biệt, chúng kích hoạt các enzym thủy phân protein của cơ bắp, thúc đẩy quá trình phân giải mô mỡ, đồng thời làm giảm khả năng tổng hợp cơ bắp hoặc mỡ mới. Trong tiến trình này, cơ và mỡ tiêu biến nhanh chóng, chức năng tạo năng lượng của ti thể cũng suy giảm dẫn đến mệt mỏi cực độ. Đây chính là lý do vì sao dù ăn bao nhiêu cũng không thể tăng cân mà ngược lại còn bị sụt cân, bởi năng lượng tiêu hao trong cơ thể lớn hơn rất nhiều so với năng lượng nạp vào. Ngoài ra, suy mòn do ung thư còn can thiệp sâu sắc vào hệ thần kinh nội tiết. Nó làm tăng nồng độ hormone cortisol để thúc đẩy thủy phân protein, đồng thời tác động lên các chất dẫn truyền thần kinh ở vùng dưới đồi có nhiệm vụ điều hòa cảm giác thèm ăn, làm trầm trọng thêm tình trạng chán ăn. Chẳng hạn, tín hiệu của leptin hoặc pro-opiomelanocortin vốn gây ức chế cảm giác thèm ăn bị tăng cường, trong khi phản ứng của ghrelin hoặc neuropeptide Y kích thích thèm ăn lại có thể bị suy giảm. Cơ chế phức tạp này khiến người bệnh ung thư mất hứng thú với thức ăn, và dù có ăn được thì cũng rơi vào tình cảnh không thể hấp thu hay sử dụng dưỡng chất một cách bình thường. Suy mòn không chỉ đơn giản là cơ thể gầy gò, mà nó còn làm giảm hiệu quả của hóa trị ung thư và suy yếu chức năng miễn dịch, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống cùng tỷ lệ sống sót của người bệnh. Khi cơ thể suy yếu, bệnh nhân khó lòng chịu đựng được quá trình điều trị và nguy cơ xảy ra biến chứng cũng tăng cao, do đó suy mòn được xem là vấn đề quan trọng bắt buộc phải quản lý tích cực trong suốt quá trình điều trị ung thư. Tuyệt đối không được bỏ qua những tín hiệu cảnh báo này của cơ thể mà hãy cùng đội ngũ y tế tìm kiếm các phương án đối phó tích cực.