Cảm giác hụt hơi vô cớ và khối lượng cơ hao hụt dần, nếu chỉ quy cho tuổi tác thì thật không thỏa đáng. Y học hiện đại nhìn nhận vấn đề này qua góc độ ‘mất cân bằng nội tiết tố’. Cơ bắp không đơn thuần phục vụ việc vận động, mà trải qua chu trình hình thành, duy trì và thoái biến phức tạp dưới sự điều tiết của nhiều hormone. Trong đó, sự suy giảm testosterone trong giai đoạn mãn dục nam cùng sự sụt giảm hormone tuyến giáp điều hòa chuyển hóa toàn thân chính là hai yếu tố cốt lõi dẫn đến yếu cơ và mệt mỏi mạn tính.
Trước hết, mãn dục nam là khái niệm chỉ những biến đổi thể chất và tâm lý khi lượng tiết testosterone ở nam giới trung niên sụt giảm. Testosterone là hormone cốt yếu để giữ vững khối lượng và sức mạnh cơ bắp. Khi nồng độ này xuống thấp, quá trình tổng hợp protein cơ bị cản trở, tế bào cơ teo dần khiến sức lực suy giảm và lượng cơ hao hụt theo thời gian. Không dừng lại ở đó, tình trạng này còn kéo theo giảm ham muốn tình dục, suy giảm nhận thức, tâm trạng chùng xuống, suy giảm thể lực và rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống. Androgen không chỉ chi phối chức năng nam giới mà còn can thiệp sâu sắc vào quá trình chuyển hóa năng lượng chung.
Bên cạnh đó, suy giáp xảy ra khi tuyến giáp không tiết đủ lượng hormone điều hòa chuyển hóa. Hormone tuyến giáp can dự vào hầu khắp hoạt động từ nhịp tim, điều hòa thân nhiệt đến chuyển hóa năng lượng. Thiếu hụt hormone này làm chậm tiến trình sản sinh năng lượng ở tế bào, hạ thấp hoạt tính tế bào cơ và cản trở tổng hợp protein, trực tiếp làm yếu cơ. Hệ quả là người bệnh luôn thấy mệt mỏi mạn tính dù đã nghỉ ngơi, kèm theo chứng mệt mỏi vô lực, tăng cân bất thường hay sợ lạnh. Khi chuyển hóa chung chậm lại, dù nỗ lực vận động cũng khó giảm cân và khó tạo cơ, tạo nên một vòng luẩn quẩn.
Ngoài ra, tình trạng cortisol tăng tiết mạn tính do căng thẳng sẽ thúc đẩy quá trình dị hóa, phân giải protein cơ thành năng lượng và gây teo cơ. Đồng thời, khi tình trạng kháng insulin xuất hiện, tế bào cơ không hấp thụ được glucose, rơi vào cảnh thiếu hụt năng lượng và dẫn đến yếu cơ cùng mệt mỏi kéo dài. Quan niệm tỳ vị hấp thu dưỡng chất sinh ra khí trong Đông y bảo giám tương thích rất tự nhiên với cơ chế chuyển hóa năng lượng và bảo toàn cơ bắp nhờ hormone của y học ngày nay. Khi nền tảng cân bằng bên trong lung lay, sức mạnh cơ bắp biểu hiện bên ngoài tất yếu cũng sẽ hao mòn.
