Quan điểm xem thận là cội nguồn của sinh mệnh trong Đông y bảo giám có nhiều điểm tương đồng đến kinh ngạc với y học hiện đại. Trong y học hiện đại, bệnh thận mạn tính là tình trạng chức năng thận suy giảm dần dần, không chỉ đơn thuần là chức năng lọc bỏ chất thải mà còn gây ảnh hưởng to lớn đến sức khỏe tổng thể của cơ thể. Thận là cơ quan vô cùng quan trọng giúp lọc chất thải trong máu, điều hòa cân bằng dịch cơ thể, duy trì huyết áp, đồng thời tạo ra hormone erythropoietin kích thích sinh hồng cầu và vitamin D hoạt tính cần thiết cho sức khỏe xương khớp.
Khi bệnh thận mạn tính tiến triển, giống như sự cạn kiệt tinh được nhắc đến trong Đông y bảo giám, các hệ thống khác nhau trong cơ thể chúng ta sẽ dần bị tổn hại, trong đó yếu cơ và mệt mỏi cực độ là một trong những triệu chứng khiến người bệnh khổ sở nhất. Chúng ta hãy cùng nhìn nhận kỹ hơn các hiện tượng này dưới góc độ khoa học.
Thứ nhất, bệnh cơ do urê huyết (Uremic Myopathy). Khi chức năng thận suy giảm, độc tố urê tích tụ trong máu, các độc tố này trực tiếp làm tổn thương tế bào cơ, cản trở tổng hợp protein cơ và thúc đẩy quá trình thủy phân protein. Bạn có thể hiểu rằng điều này giống như cơ thể chứa đầy chất có độc tính làm tiêu biến cơ bắp. Thêm vào đó, tình trạng viêm mạn tính và thiếu hụt vitamin D cũng đẩy nhanh quá trình mất cơ.
Thứ hai, thiếu máu đi kèm. Quả thận khỏe mạnh tiết ra hormone erythropoietin kích thích sinh hồng cầu, nhưng khi suy giảm chức năng thận, việc sản xuất hormone này giảm đi khiến tình trạng thiếu máu dễ xảy ra. Khi máu không vận chuyển đủ oxy, tất cả các cơ quan bao gồm cả cơ bắp sẽ rơi vào tình trạng thiếu oxy, cuối cùng dẫn đến mệt mỏi cực độ và cảm giác suy nhược. Đó chính là lý do vì sao chỉ cần vận động một chút bạn đã thấy hụt hơi và kiệt sức.
Thứ ba, mất cân bằng điện giải và bất thường toan kiềm. Thận duy trì cân bằng điện giải của kali, canxi, photphat và điều hòa độ toan kiềm của máu. Khi chức năng thận suy giảm, sự cân bằng này bị phá vỡ có thể gây ra co thắt cơ hoặc yếu cơ, và tình trạng toan chuyển hóa mạn tính càng thúc đẩy quá trình thủy phân protein cơ.
Thứ tư, hao mòn protein năng lượng (Protein-Energy Wasting, PEW). Bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính thường ăn uống kém do chán ăn, nôn mửa, viêm mạn tính, dẫn đến protein và năng lượng trong cơ thể bị tiêu hao quá mức. Điều này trực tiếp dẫn đến việc giảm khối lượng cơ bắp và cảm giác suy nhược toàn thân.
Như vậy, bệnh thận mạn tính không chỉ là vấn đề của riêng một quả thận, mà là một bệnh lý phức tạp phá vỡ sự cân bằng của toàn bộ cơ thể, mang lại nhiều nỗi khổ như cảm giác bất lực, yếu cơ, mệt mỏi, thiếu máu. Điều này một lần nữa nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của thận, cơ quan từng được Đông y bảo giám gọi là cội nguồn của sinh mệnh.
