Cơ thể quý giá của chúng ta, đặc biệt là đôi chân, luôn nâng đỡ và giúp chúng ta vận động mỗi ngày. Bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết câu chuyện về mạch trong Đông y bảo giám lại gắn liền chặt chẽ đến thế nào với bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Artery Disease, PAD) trong y học hiện đại.
Bệnh động mạch ngoại biên là tình trạng các động mạch cung cấp máu từ tim đến tay chân bị hẹp hoặc tắc nghẽn. Bệnh chủ yếu xuất hiện nhiều ở động mạch chân, trong đó các yếu tố gây hại cho sức khỏe mạch máu như hút thuốc, tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng lipid máu được coi là thủ phạm chính. Có thể xem đây là một dạng của xơ vữa động mạch, khi các chất lắng đọng mỡ như cholesterol tích tụ trên thành động mạch làm lòng mạch bị thu hẹp.
Khi cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, nhu cầu cung cấp máu không quá thiếu hụt nên triệu chứng có thể chưa biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, khi cơ bắp chân cần nhiều oxy và dưỡng chất hơn như lúc đi bộ hay tập thể dục, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác. Mạch máu bị thu hẹp không thể cung cấp đủ máu, dẫn đến tình trạng thiếu oxy ở cơ bắp chân và làm xuất hiện các triệu chứng như đau đớn, tê bì, mỏi mệt. Đây chính là hiện tượng đau cách hồi (Intermittent Claudication). Cứ đi bộ một đoạn ngắn là chân lại đau nên phải dừng lại nghỉ, nghỉ ngơi thì lại thấy đỡ hơn, quy luật này cứ thế lặp đi lặp lại.
Nếu tiếp tục để mặc triệu chứng này thì sao? Rối loạn tuần hoàn máu ngày càng trầm trọng khiến các vết thương ở bàn chân hoặc cẳng chân rất khó lành, dễ bị nhiễm trùng, thậm chí nặng hơn có thể dẫn đến loét da hoặc hoại tử mô. Trường hợp xấu nhất có thể dẫn đến tình trạng phải cắt cụt chi. Đặc biệt, những người mắc bệnh đái tháo đường do tổn thương thần kinh nên thường không cảm nhận rõ cơn đau, khiến bệnh càng thêm trầm trọng, do đó cần phải hết sức lưu ý.
Bệnh động mạch ngoại biên không chỉ là vấn đề riêng của đôi chân. Việc động mạch chân bị tắc cũng là lời cảnh báo rằng các động mạch ở những cơ quan khác, chẳng hạn như động mạch nuôi tim hoặc não, rất có thể cũng đã bị ảnh hưởng xấu. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh nhân mắc bệnh động mạch ngoại biên có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và mạch máu não như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ cao hơn rất nhiều. Vì vậy, tuyệt đối không được coi nhẹ ngay cả những tín hiệu nhỏ nhất từ đôi chân, mà hãy coi đó là cơ hội để kiểm tra lại toàn diện sức khỏe mạch máu trong cơ thể.
