Người bệnh đái tháo đường hãy chú ý: biến chứng tiểu đường tàn phá mạch máu, kẻ giết người thầm lặng

Đường huyết cao không đơn thuần là việc phải kiêng cữ đồ ngọt. Khi biết lượng đường tăng vọt tàn phá mạch máu từ mao mạch li ti đến những động mạch lớn ra sao, bạn sẽ thấy sự nguy hiểm khôn lường của tình trạng này. Vấn đề cốt lõi nằm ở 'bệnh lý mạch máu do đái tháo đường', được phân thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là 'biến chứng vi mạch', gây tổn hại các mao mạch nhỏ tại mắt, thận và dây thần kinh. Tình trạng đường huyết cao kéo dài kích hoạt phản ứng viêm tại nội mô mạch máu, lượng đường kết hợp với protein hình thành nên chất độc hại gọi là 'sản phẩm glycat hóa bền vững (AGEs)'. AGEs làm xơ cứng thành mạch máu, suy giảm độ đàn hồi và cản trở lưu thông. Hậu quả là, mao mạch tại võng mạc tổn thương dẫn đến 'bệnh võng mạc' gây nhìn mờ và nguy cơ mù lòa; mao mạch cầu thận bị phá hủy gây ra protein niệu rồi dẫn tới suy giảm chức năng thận; việc thiếu hụt cung cấp máu tới dây thần kinh ngoại biên gây tê bì, mất cảm giác. Tình trạng 'bàn chân tiểu đường' với các vết thương khó lành, dễ tiến triển thành loét hay hoại tử cũng bắt nguồn từ biến chứng vi mạch này. Nhóm thứ hai là 'biến chứng mạch máu lớn' tại các động mạch chủ chốt nuôi tim, não và chi dưới. Đường huyết cao thúc đẩy nhanh quá trình xơ cứng động mạch, khiến mỡ và chất viêm bám vào thành mạch làm lòng mạch chít hẹp, xơ chai. Đây là nguồn cơn của 'bệnh động mạch vành' như nhồi máu cơ tim hay đau thắt ngực, các bệnh mạch máu não như đột quỵ (gồm nhồi máu não và xuất huyết não), cùng 'bệnh động mạch ngoại biên' gây đau cách hồi khi đi lại. Biến chứng mạch máu lớn khi bộc phát có thể trực tiếp đe dọa sinh mệnh hoặc để lại di chứng nặng nề. Điều đáng lưu tâm nhất là thương tổn mạch máu thường diễn ra âm thầm trong thời gian dài mà không có biểu hiện rõ nét. Giống như vùng đất bị xói mòn từ đáy, hiểm họa lớn có thể ập đến bất kỳ lúc nào. Ghi chép về mạch trầm tế vi nhược trong Đông y bảo giám chính là sự đúc kết về tình trạng cạn kiệt khí huyết và rối loạn tuần hoàn do tổn thương mạch máu lâu ngày. Do đó, việc chủ động kiểm soát từ sớm là điều cốt yếu để bảo vệ mạch máu và sức khỏe của chính mình.