Vậy y học hiện đại giải thích trí tuệ của người xưa về tình trạng 'huyết hư tắc cân luyên' này như thế nào? Chuột rút bắp chân ban đêm, tức co thắt cơ chi dưới khi ngủ, thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân phức tạp kết hợp lại. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là mất cân bằng nước và chất điện giải. Khi ra nhiều mồ hôi hoặc không uống đủ nước, nồng độ các chất điện giải trong cơ thể như natri, kali, canxi, magiê rất dễ bị xáo trộn. Những chất này giữ vai trò cốt lõi trong co cơ, giãn cơ và dẫn truyền thần kinh. Khi nồng độ thay đổi đột ngột, tế bào cơ sẽ bị kích thích quá mức và dễ gây co thắt. Ban đêm, lượng nước và chất điện giải tiêu hao trong ngày chưa kịp bù đắp nên cơ thể càng dễ bị chuột rút hơn.
Nguyên nhân thứ hai là mỏi cơ do hoạt động quá mức. Khi đứng nhiều, đi bộ nhiều trong ngày hoặc sau các bài tập thể lực nặng, các chất gây mệt mỏi tích tụ và tổn thương vi mô xuất hiện ở cơ, khiến cơ bắp có xu hướng tự co lại mạnh mẽ hơn ngay cả trong lúc nghỉ ngơi ban đêm. Đặc biệt, bắp chân nằm xa tim nên tuần hoàn máu tương đối kém thuận lợi, khiến sự mệt mỏi dễ tích tụ hơn.
Nguyên nhân thứ ba liên quan đến hệ thần kinh. Trong giấc ngủ, việc điều hòa tín hiệu thần kinh từ não đến cơ bắp có sự thay đổi nhẹ, nếu phát sinh bất thường trong dẫn truyền thần kinh thì co thắt cơ có thể xảy ra. Khi các dây thần kinh đi xuống chân bị chèn ép do các bệnh lý cột sống như thoát vị đĩa đệm, chuột rút ban đêm cũng rất dễ xuất hiện.
Sau cùng, ảnh hưởng từ bệnh lý nền hoặc thuốc điều trị cũng là yếu tố quan trọng. Bệnh đái tháo đường, rối loạn chức năng tuyến giáp, bệnh thận, bệnh thần kinh ngoại biên đều có thể gây chuột rút chân ban đêm. Một số loại thuốc như thuốc tăng huyết áp nhóm thuốc lợi tiểu hay thuốc hạ mỡ máu nhóm statin cũng có thể gây tác dụng phụ co thắt cơ. Khái niệm 'huyết hư' trong Đông y bảo giám khi nhìn qua lăng kính y học hiện đại có thể hiểu là sự cộng hưởng của tuần hoàn máu kém, thiếu hụt dinh dưỡng và suy giảm chức năng hệ thần kinh. Vì vậy, đừng chỉ xem đây là mệt mỏi thông thường. Nếu tình trạng chuột rút diễn ra quá thường xuyên và đau đớn, bạn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra chính xác nguyên nhân.
