Trí tuệ của Đông y bảo giám khi nói về “cơ bắp co rút do huyết hư” có thể được diễn giải chính xác theo y học hiện đại là “co thắt cơ do mất nước và mất cân bằng điện giải”. Cơ thể chúng ta có khoảng 60–70% là nước, và lượng nước này không chỉ đơn thuần là để giải tỏa cơn khát mà còn đóng vai trò thiết yếu trong mọi hoạt động sinh lý của cơ thể.
Điều gì sẽ xảy ra khi thiếu nước? Trước hết, thể tích máu sẽ suy giảm. Máu đảm nhận vai trò quan trọng là vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng đến các tế bào khắp cơ thể, đồng thời đào thải chất cặn bã. Khi thể tích máu giảm, việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho tế bào cơ không được thông suốt, khiến cơ bắp dễ mệt mỏi, và chất cặn bã tích tụ có thể gây đau cơ. Ngoài ra, chức năng điều hòa thân nhiệt bị suy giảm cũng dẫn đến các triệu chứng suy giảm thể trạng toàn thân như cảm giác mệt mỏi rã rời hay chóng mặt.
Điều quan trọng hơn chính là “mất cân bằng điện giải”. Các chất điện giải như natri, kali, magiê, canxi hòa tan trong nước và tồn tại dưới dạng ion, đóng vai trò quyết định trong quá trình dẫn truyền tín hiệu của tế bào thần kinh cũng như sự co và giãn của tế bào cơ. Đặc biệt, co thắt cơ thường xảy ra khi sự cân bằng điện giải này bị phá vỡ. Chẳng hạn, khi đổ nhiều mồ hôi hoặc lượng nước nạp vào không đủ, chất điện giải cũng sẽ thoát ra ngoài cùng với nước trong cơ thể hoặc nồng độ của chúng bị biến đổi. Do đó, sự cân bằng nước (áp suất thẩm thấu) bao quanh tế bào cơ bị phá vỡ, và tại synapse thần kinh-cơ sẽ phát sinh tín hiệu điện bất thường, khiến cơ bắp co thắt quá mức ngoài ý muốn của bản thân, tạo nên hiện tượng “co giật”.
Không đơn thuần chỉ là thiếu nước, mà chính tỷ lệ chất điện giải bị xáo trộn khiến cơ bắp vận động mất kiểm soát giống như cỗ máy gặp trục trặc. Tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải này không chỉ gây ra co thắt cơ, mà còn có thể dẫn đến giảm tập trung, khó tiêu, đau đầu, nặng hơn nữa là suy giảm chức năng tim mạch, nên tuyệt đối không được xem nhẹ. Vì cơ bắp khỏe mạnh gắn liền trực tiếp với sinh lực của cơ thể, hy vọng đây sẽ là dịp để bạn nhìn nhận lại tầm quan trọng của một ly nước.
