Nếu giải thích khái niệm 'dương khí' trong Đông y bảo giám theo góc nhìn y học hiện đại, có thể thấy nó liên quan rất chặt chẽ đến sinh lực tổng thể, chức năng chuyển hóa và khả năng miễn dịch của cơ thể. Trí tuệ cổ điển cho rằng thiếu hụt dương khí dẫn đến xương teo yếu trùng khớp một cách đáng kinh ngạc với các cơ chế giải thích 'biến dạng cột sống' hoặc 'sai tư thế' trong y học hiện đại.
Trước hết, nguyên nhân trực tiếp nhất vẫn là vấn đề của chính xương. Khi có tuổi, mật độ khoáng xương suy giảm gây thiểu xương hoặc loãng xương khiến xương yếu đi, dễ bị biến dạng hoặc sụp lún dù chỉ chịu tác động nhỏ. Đặc biệt, đốt sống là vùng chịu nhiều tải trọng cơ thể, nên khi suy yếu rất dễ dẫn đến gãy lún xương hoặc các biến dạng cấu trúc như ưỡn cột sống hay gù cột sống. Sự suy giảm mật độ khoáng xương này có thể bị đẩy nhanh do thiếu vitamin D, thiếu hụt lượng canxi nạp vào, thay đổi nội tiết tố (đặc biệt là phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh), viêm mạn tính. Đây chính là điểm tương đồng giữa dương khí hư của Đông y bảo giám với suy giảm chức năng chuyển hóa toàn thân và mất cân bằng dinh dưỡng của y học hiện đại.
Tuy nhiên, lưng còng không chỉ đơn thuần là vấn đề của xương. Sự suy yếu của các cơ và dây chằng nâng đỡ xung quanh xương, tức là thiếu cơ lực và mất cân bằng cơ bắp, chiếm tỷ trọng rất lớn. Đặc biệt, người hiện đại sử dụng điện thoại thông minh và máy tính thời gian dài luôn bị căng thẳng và co cứng cơ cổ, vai, lưng. Tật đầu nhô về phía trước hoặc vai tròn phá vỡ đường cong tự nhiên của đốt sống cổ và đốt sống ngực, khiến lưng dần còng xuống. Cơ cốt lõi và cơ lưng suy yếu không thể nâng đỡ cột sống đúng cách, thêm vào đó tư thế sai biến thành thói quen sẽ càng làm trầm trọng thêm sự biến dạng cấu trúc cột sống. Y học hiện đại còn gọi tình trạng này là gù lưng do tư thế.
Ngoài ra, căng thẳng mạn tính và các yếu tố tâm lý cũng không thể xem nhẹ. Cảm giác trầm uất, lo âu, tự ti khiến cơ thể chúng ta co rút lại, và điều này tự nhiên dẫn đến tư thế gù. Tác động của thay đổi cảm xúc lên tư thế cơ thể cũng đã được khoa học não bộ chứng minh. Hạch hạnh nhân của não phản ứng với căng thẳng khiến cơ thể tạo ra tư thế phòng thủ, nếu kéo dài sẽ làm căng cơ và thúc đẩy biến dạng cột sống.
Về mặt thần kinh học, lưng còng cũng gây ra nhiều vấn đề. Sự biến dạng cột sống chèn ép tủy sống và rễ thần kinh, có thể dẫn đến đau mạn tính, tê bì, thậm chí suy giảm chức năng các cơ quan. Đặc biệt, chèn ép thần kinh ở vùng đốt sống ngực còn có thể ảnh hưởng đến chức năng tim phổi. Điều này cho thấy cốt nuy tắc bất tiện ư động trong Đông y bảo giám có cùng bản chất với các triệu chứng thần kinh học của y học hiện đại.
Do đó, lưng còng không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ, mà cần được xem là đèn đỏ cảnh báo sức khỏe toàn thân. Tiếp cận và quản lý từ góc nhìn tổng thể bao gồm xương, cơ bắp, thần kinh và cả tâm lý là điều rất quan trọng. Duy trì tư thế đúng, tập thể dục đều đặn và kiểm soát căng thẳng chính là chìa khóa cốt lõi để giữ gìn cơ thể trẻ trung và tràn đầy sức sống.
