Tình trạng tê bì tay chân và mệt mỏi do 'khí huyết hư nhược' trong y học cổ truyền Hàn Quốc thường biểu hiện rất tương đồng với 'thiếu hụt vitamin B12' trong y học hiện đại. Vitamin B12 là một loại vitamin thiết yếu không thể thiếu đối với cơ thể, đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng hệ thần kinh và sinh hồng cầu.
Điều gì sẽ xảy ra khi thiếu hụt vitamin B12? Trước hết, 'bao myelin' – lớp vỏ bọc bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ dẫn truyền tín hiệu – có thể bị tổn thương. Khi điều này xảy ra, 'bệnh thần kinh ngoại biên' có thể xuất hiện, dẫn đến triệu chứng tê bì, châm chích ở tay chân và giảm cảm giác. Tình trạng này giống như vỏ bọc dây điện bị tróc gây đoản mạch, làm cản trở quá trình dẫn truyền tín hiệu thần kinh. Ngoài ra, khả năng giữ thăng bằng có thể kém đi, trí nhớ và sự tập trung cũng có thể suy giảm.
Không chỉ vậy, vitamin B12 còn tham gia vào quá trình tổng hợp DNA, yếu tố then chốt để tạo ra các hồng cầu khỏe mạnh. Thiếu loại vitamin này sẽ gây ra 'thiếu máu hồng cầu khổng lồ', khiến kích thước hồng cầu to bất thường, làm giảm hiệu quả vận chuyển oxy đến các cơ quan, dẫn đến mệt mỏi cùng cực, uể oải, khó thở và chóng mặt. Cảm giác bủn rủn, kiệt sức chính là xuất phát từ nguyên nhân này. Bên cạnh đó, các triệu chứng như viêm lưỡi khiến lưỡi sưng đau, viêm miệng và khó tiêu cũng có thể xuất hiện.
Vậy tại sao lại bị thiếu hụt vitamin B12? Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là kém hấp thu. Khi tuổi tác tăng cao, lượng axit dạ dày tiết ra giảm bớt; những người từng phẫu thuật cắt bỏ dạ dày hoặc mắc các bệnh lý ruột non như bệnh Crohn đều có thể gặp khó khăn trong việc hấp thu vitamin B12. Đặc biệt, tình trạng 'thiếu máu ác tính' do thiếu hụt 'yếu tố nội tại' tiết ra từ dạ dày sẽ ngăn cản hoàn toàn việc hấp thu vitamin B12. Chế độ ăn uống cũng là yếu tố quan trọng: vitamin B12 chủ yếu dồi dào trong các thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt, sản phẩm từ sữa, cá, nên người ăn chay trường hoặc ăn thuần chay rất dễ bị thiếu hụt lượng nạp vào. Việc sử dụng lâu dài thuốc điều trị bệnh đái tháo đường metformin hoặc thuốc ức chế bơm proton cũng có thể cản trở sự hấp thu vitamin B12.
Điều quan trọng cần lưu ý là không phải lúc nào chỉ mua thực phẩm bổ sung uống là giải quyết được vấn đề. Nếu nguyên nhân bắt nguồn từ kém hấp thu, việc dùng viên uống thông thường sẽ có giới hạn và có thể cần đến phác đồ điều trị dạng tiêm. Nếu các triệu chứng này kéo dài, bạn nhất thiết phải đến cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác và tiếp nhận điều trị thích hợp. Lắng nghe những tín hiệu từ cơ thể chính là bước đầu tiên để chăm sóc sức khỏe.
