Bạn đã từng thấy người thân có biểu hiện run tay khi ở trạng thái nghỉ ngơi, dáng đi chậm lại và cơ thể trở nên cứng đờ chưa? Những biểu hiện này không đơn thuần là dấu hiệu lão hóa, mà có thể là tín hiệu ban đầu của bệnh thoái hóa thần kinh mang tên bệnh Parkinson. Bệnh Parkinson khởi phát khi các tế bào thần kinh sản xuất dopamine tại một vùng cụ thể của não bộ, đặc biệt là chất đen, dần dần bị tổn thương và thoái hóa. Dopamine là chất dẫn truyền thần kinh thiết yếu để điều hòa các cử động của cơ thể một cách mượt mà và chuẩn xác, do đó khi thiếu hụt dopamine, cơ thể sẽ không còn vận động theo ý muốn.
Bệnh Parkinson có bốn triệu chứng vận động điển hình. Thứ nhất là run khi nghỉ. Đây là hiện tượng tay, chân, cằm run rẩy khi không hoạt động và đang thả lỏng, đôi khi biểu hiện như động tác đang vê ngón tay đếm tiền. Thứ hai là vận động chậm, tình trạng cử động của cơ thể chậm chạp đi một cách tổng thể. Tốc độ đi bộ giảm dần, nét mặt đờ đẫn ít biểu cảm như khuôn mặt hình mặt nạ, nét chữ viết nhỏ dần. Thứ ba là cứng đờ cơ, người bệnh cảm thấy các cơ bắp ở tay chân hoặc thân mình bị căng cứng. Khi cử động khớp có thể cảm nhận sự ngắt quãng, lục khục như bánh răng cưa đang quay. Cuối cùng là mất ổn định tư thế, khiến việc giữ thăng bằng cơ thể trở nên khó khăn và rất dễ ngã.
Bên cạnh các triệu chứng vận động này, bệnh Parkinson đôi khi còn xuất hiện các triệu chứng phi vận động trước tiên. Ví dụ như mất khứu giác, táo bón mạn tính, rối loạn hành vi giấc ngủ REM biểu hiện qua việc la hét hoặc vung vẩy tay chân trong khi ngủ, cảm giác trầm cảm, lo âu, mệt mỏi mạn tính... có thể xuất hiện từ nhiều năm trước khi các triệu chứng vận động lộ diện. Những triệu chứng phi vận động này thường rất dễ bị bỏ qua, nhưng lại có thể là manh mối quan trọng cho việc chẩn đoán sớm.
Hiện tại bệnh Parkinson chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng các phương pháp điều trị bằng thuốc giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả và nâng cao chất lượng cuộc sống đã được phát triển rất tốt. Các loại thuốc bổ sung dopamine thiếu hụt hoặc tăng cường tác dụng của dopamine như levodopa, chất chủ vận dopamine, thuốc ức chế monoamine oxidase B chủ yếu được sử dụng, và trong trường hợp đáp ứng thuốc kém hoặc có tác dụng phụ nghiêm trọng, phương pháp phẫu thuật như kích thích não sâu cũng có thể được cân nhắc.
Vì vậy, nếu bản thân hoặc người xung quanh có những triệu chứng nêu trên, xin đừng chủ quan bỏ qua mà hãy tìm đến bác sĩ thần kinh để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và tư vấn cụ thể. Việc phát hiện sớm và bắt đầu điều trị kịp thời sẽ giúp duy trì chất lượng cuộc sống được lâu dài hơn.
