Thưa các bệnh nhân thân mến, khi nhìn nhận trí tuệ của Đông y bảo giám dưới lăng kính khoa học hiện đại, bạn sẽ thêm một lần bất ngờ trước mối liên kết chặt chẽ này. Việc mái tóc là ‘phần thừa của huyết’ chịu sự chi phối của giấc ngủ ban đêm được y học hiện đại giải thích như thế nào? Điều đầu tiên được nhắc tới chính là cortisol, một loại hormone căng thẳng.
Khi chúng ta không ngủ đủ giấc, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng tột độ. Khi đó, tuyến thượng thận sẽ tiết ra quá mức cortisol. Lượng cortisol này thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân, cản trở tuần hoàn máu, thậm chí còn gây tổn thương DNA của tế bào nang tóc. Nồng độ cortisol tăng cao kéo dài sẽ làm gián đoạn chu kỳ phát triển của tóc, khiến tóc đang ở giai đoạn anagen sớm chuyển sang giai đoạn telogen. Đây chính là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của rụng tóc thể telogen. Nếu mỗi sáng bạn thấy tóc rụng nhiều bất thường trên gối hoặc rụng từng nắm khi gội đầu, bạn có thể nghĩ đến tình trạng tăng tiết cortisol do căng thẳng và thiếu ngủ.
Một yếu tố quan trọng khác là hormone tăng trưởng và melatonin. Hormone tăng trưởng được tiết ra nhiều nhất trong giấc ngủ sâu, đặc biệt là giai đoạn non-REM, đóng vai trò thiết yếu trong việc tái tạo và phục hồi mọi tế bào trong cơ thể. Đương nhiên, nó cũng có ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển và duy trì sức khỏe của tóc. Thiếu hormone tăng trưởng sẽ khiến sợi tóc mảnh đi, dễ gãy rụng và mọc chậm hơn. Melatonin thường chỉ được biết đến như một hormone kích thích giấc ngủ, nhưng thực ra nó còn có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ da đầu và tế bào nang tóc khỏi stress oxy hóa. Nếu melatonin không được tiết ra đầy đủ, tế bào nang tóc sẽ dễ bị tổn thương, từ đó có thể dẫn đến rụng tóc hoặc xuất hiện tóc bạc. Thậm chí chất này còn được ghi nhận là có khả năng kích thích trực tiếp lên nang tóc để thúc đẩy mọc tóc.
Xét về mặt tuần hoàn máu, giấc ngủ cũng vô cùng quan trọng. Trong giấc ngủ thoải mái vào ban đêm, hệ thần kinh tự chủ của cơ thể chuyển sang trạng thái thần kinh phó giao cảm chiếm ưu thế, giúp mạch máu giãn ra và tuần hoàn máu diễn ra thuận lợi. Khi đó, da đầu được cung cấp đầy đủ dưỡng chất và oxy giúp nang tóc duy trì trạng thái khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu ngủ không ngon giấc, thần kinh giao cảm sẽ liên tục bị kích hoạt khiến mạch máu co lại, làm giảm lưu lượng dòng vi mạch đến da đầu. Nang tóc không được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ thì việc sợi tóc trở nên mảnh yếu chỉ là vấn đề thời gian. Thậm chí suy giảm miễn dịch cũng là vấn đề đáng lo ngại. Thiếu ngủ làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến các vấn đề như viêm da đầu hoặc viêm da tiết bã trở nên trầm trọng hơn, và điều này lại dẫn đến vòng luẩn quẩn gây rụng tóc.
Cuối cùng, giấc ngủ không đơn thuần là sự nghỉ ngơi mà chính là chiếc nút tái lập và trạm phục hồi của cơ thể. Khái niệm bổ sung huyết trong Đông y bảo giám khi sang y học hiện đại được phân tích cụ thể thành cân bằng hormone, tái tạo tế bào, cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường miễn dịch, nhưng thông điệp cốt lõi vẫn vẹn nguyên. Giờ thì bạn đã hiểu giấc ngủ quan trọng thế nào đối với mái tóc, và đây không chỉ là câu chuyện thẩm mỹ bên ngoài mà còn là vấn đề sức khỏe của toàn bộ cơ thể rồi chứ?