Cơ sàn chậu là một bó cơ nâng đỡ phía dưới khung chậu tựa như một chiếc võng, giữ cố định các cơ quan quan trọng như bàng quang, tử cung ở nữ giới, trực tràng đúng vị trí, đồng thời điều hòa bài tiết nước tiểu, phân và đóng vai trò cốt lõi trong chức năng tình dục. Tuy nhiên, khi các cơ này bị yếu đi hoặc quá căng thẳng, nhiều vấn đề sẽ phát sinh, được gọi chung là 'rối loạn chức năng sàn chậu'. Những tình trạng thường gặp trong đời sống như rối loạn tiểu tiện, đau vùng chậu mạn tính, thậm chí đau khi giao hợp hay đau thắt lưng đều liên quan sâu sắc đến vấn đề của cơ sàn chậu này.
Về mặt y học hiện đại, suy yếu cơ sàn chậu chủ yếu phát sinh do nhiều yếu tố như mang thai và sinh nở, tăng áp lực ổ bụng quá mức như ho thường xuyên, táo bón mạn tính, nâng vật nặng, sụt giảm estrogen do mãn kinh, lão hóa, béo phì, cũng như tư thế và thói quen sinh hoạt sai lệch. Chẳng hạn, trải qua quá trình sinh nở, cơ sàn chậu có thể bị giãn và tổn thương, còn sau mãn kinh, sự thay đổi nội tiết tố có thể làm giảm độ đàn hồi của cơ bắp. Những biến đổi này làm suy giảm lực nâng đỡ của cơ sàn chậu, làm tăng nguy cơ sa tạng chậu khi bàng quang hoặc tử cung tụt xuống dưới.
Xét theo khía cạnh thần kinh học, cơ sàn chậu chịu sự điều hòa phức tạp của hệ thần kinh tự chủ và hệ thần kinh soma. Việc nhịn hay tống xuất nước tiểu được thực hiện thông qua mạng thần kinh tinh vi giữa não, tủy sống, cơ sàn chậu và bàng quang. Khi cơ sàn chậu suy yếu, các tín hiệu thần kinh này không được dẫn truyền thông suốt, có thể gây ra rối loạn tiểu tiện như bàng quang tăng hoạt hoặc tiểu không tự chủ. Ngoài ra, là một phần của cơ cốt lõi, cơ sàn chậu liên kết chặt chẽ với các cơn đau thắt lưng. Sự suy yếu của cơ sàn chậu dẫn đến mất cân bằng các cơ vùng bụng và lưng, làm gia tăng gánh nặng lên cột sống, cuối cùng có thể dẫn đến đau thắt lưng mạn tính. Khi hiểu rằng khái niệm 'thận khí hư nhược' trong Đông y bảo giám không chỉ là vấn đề của riêng quả thận mà bao hàm sự suy thoái toàn diện chức năng phía dưới như sinh sản, tiểu tiện, phát triển, ta thấy đây là sự lý giải đầy sâu sắc đồng điệu với chứng rối loạn chức năng sàn chậu của y học hiện đại. Xin hãy dành thêm một chút quan tâm cho cơ sàn chậu, trung tâm của cơ thể chúng ta.
