Vậy y học hiện đại giải thích góc nhìn sâu sắc này của Đông y bảo giám như thế nào? Táo bón không đơn thuần là vấn đề của đường ruột, mà là một ví dụ điển hình cho thấy cơ thể chúng ta liên kết phức tạp và tinh vi đến nhường nào. Quý vị đã từng nghe đến thuật ngữ trục ruột-não chưa? Não bộ và đường ruột liên tục trao đổi tín hiệu giống như được nối với nhau bằng một đường dây liên lạc thông suốt. Các yếu tố tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm sẽ thông qua não bộ tác động lên dây thần kinh phế vị, nơi điều hòa nhu động ruột. Khi thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức, nhu động ruột sẽ bị ức chế, ngược lại khi thần kinh phó giao cảm suy yếu, ruột hoạt động chậm lại và táo bón có thể xuất hiện.
Bên cạnh đó, trong lòng ruột luôn có vô số vi sinh vật đường ruột sinh sống. Mất cân bằng hệ vi sinh vật này gây tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe tiêu hóa. Khi vi khuẩn có lợi giảm đi và vi khuẩn có hại tăng lên, quá trình sản sinh axit béo chuỗi ngắn giúp tăng khối lượng phân sẽ sụt giảm, đồng thời chức năng của niêm mạc ruột suy yếu có thể dẫn đến phản ứng viêm. Đáng chú ý là hơn 90% chất dẫn truyền thần kinh serotonin, vốn được gọi là hormone hạnh phúc, lại được tạo ra ở ruột. Đây cũng là lý do quan trọng giải thích vì sao sức khỏe đường ruột chi phối cả tâm trạng của chúng ta.
Một nguyên nhân y học hiện đại khác là rối loạn nhu động ruột. Có rất nhiều vấn đề cấu trúc hoặc chức năng, chẳng hạn như táo bón nhu động chậm khi ruột co bóp chậm chạp, hoặc rối loạn chức năng sàn chậu khi cơ sàn chậu vận động bất thường lúc đi ngoài. Đặc biệt ở phụ nữ, sự thay đổi hormone liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt, mang thai hay sinh nở cũng có thể gây ảnh hưởng lớn đến nhu động ruột. Chứng suy giáp làm giảm nồng độ hormone tuyến giáp cũng làm chậm nhu động ruột, trở thành nguyên nhân gây táo bón mạn tính.
Sự phụ thuộc vào thuốc nhuận tràng cũng là vấn đề đáng lưu tâm. Sử dụng thuốc nhuận tràng kích thích trong thời gian dài sẽ làm tổn thương thần kinh ruột và làm suy yếu khả năng tự vận động của chính đường ruột, giống như việc cơ bắp quên mất cách tự co bóp. Tình trạng này có thể dẫn đến chứng táo bón phụ thuộc thuốc nhuận tràng, khiến việc đại tiện trở nên khó khăn nếu không có thuốc. Như Đông y bảo giám đã nhấn mạnh sự cân bằng của toàn bộ cơ thể, y học hiện đại cũng xem táo bón không chỉ đơn thuần là vấn đề đại tiện, mà là một tín hiệu sức khỏe phức hợp bao gồm hệ thần kinh, hệ nội tiết, hệ vi sinh vật đường ruột và cả thói quen sinh hoạt. Vượt lên trên việc chỉ thông tắc tức thời, cách tiếp cận căn bản giúp đường ruột khỏe mạnh và lấy lại sự cân bằng cho cơ thể thực sự rất quan trọng.
