Bước sang thời hiện đại, trí tuệ từ Đông y bảo giám vẫn vẹn nguyên giá trị. Khí quyết đầu thống thực chất cùng một bản chất với chứng đau đầu do áp suất khí quyển hay đau đầu do thời tiết mà y học ngày nay nhắc tới. Giới khoa học vẫn đang không ngừng nghiên cứu tác động của dao động áp suất khí quyển lên cơ thể, đặc biệt là vùng não bộ.
Một trong những giả thuyết thuyết phục nhất là sự thay đổi áp suất khí quyển tác động trực tiếp lên mạch máu não và hệ thần kinh. Trước khi trời mưa hoặc vào những ngày u ám, áp suất khí quyển tụt giảm, làm mất cân bằng với áp lực bên trong cơ thể và khiến mạch máu não giãn nở nhẹ. Quanh các mạch máu nuôi dưỡng não có mạng lưới đầu mút thần kinh thụ cảm cơn đau; khi mạch máu giãn nở, chúng sẽ chèn ép hoặc kích thích các dây thần kinh lân cận, dẫn tới đau đầu. Cơ chế này giống như một quả bóng bay phình to và lấn chiếm khoảng không xung quanh.
Những người có cơ địa đau nửa đầu càng dễ nhạy cảm với sự chênh lệch áp suất này, bởi đau nửa đầu gắn liền với tính tăng kích thích thần kinh học của não bộ. Hệ thần kinh sinh ba là con đường quan trọng truyền dẫn tín hiệu đau, và sự thay đổi áp suất có thể làm quá kích hoạt hệ thần kinh sinh ba, khiến tần suất hoặc mức độ của cơn đau nửa đầu tăng lên. Thêm vào đó, nghiên cứu cho thấy hiện tượng này còn làm mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin trong não, khởi phát hoặc làm nặng thêm cơn đau đầu, bởi serotonin tham gia điều hòa cảm xúc, giấc ngủ và cả quá trình co mạch.
Ngoài ra, thời tiết thay đổi còn tạo ra áp lực lên hệ thần kinh tự chủ. Hệ thần kinh tự chủ vận hành các chức năng sinh tồn thiết yếu như nhịp tim, nhịp thở và tiêu hóa hoàn toàn độc lập với ý muốn chủ quan. Những tác nhân ngoại cảnh như tụt áp suất khí quyển hay tăng độ ẩm làm phá vỡ cân bằng hệ thần kinh tự chủ, kích thích tiết hormone căng thẳng, từ đó can thiệp vào hoạt động co mạch và giãn mạch gây nên đau đầu. Hơn nữa, độ ẩm cao cản trở chuyển hóa nước trong cơ thể, khiến người nặng nề và dễ tích nước, sự khó chịu toàn thân này cũng góp phần làm tăng cường độ đau đầu.
Nhìn chung, sự tương tác giữa 'vận khí trời đất' và 'nhân thân chi khí' mà Đông y bảo giám đúc kết hoàn toàn trùng khớp với các phản ứng sinh lý phức tạp mà y học hiện đại đã chứng minh, bao gồm biến đổi mạch máu não, mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh hay rối loạn thần kinh thực vật. Cơ thể chúng ta thực sự là một hệ thống tinh vi luôn phản hồi trước từng chuyển động của môi trường.
