Cơ thể chúng ta tự tổng hợp vitamin D thông qua ánh nắng mặt trời. Không chỉ dừng lại ở vai trò giúp xương chắc khỏe, vitamin D còn là tiền chất hormone quan trọng tham gia vào vô số hoạt động sống của cơ thể. Đặc biệt vào mùa đông, khi lượng ánh nắng giảm sút và hoạt động ngoài trời ít đi, số người thiếu hụt vitamin D tăng vọt; điều này không chỉ dừng lại ở cảm giác u sầu mà còn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ cơ thể.
Chức năng được biết đến nhiều nhất là hỗ trợ hấp thu canxi và phốt pho để bảo vệ sức khỏe xương. Khi thiếu vitamin D, dù canxi có dồi dào đến đâu cũng không thể hấp thu, khiến xương suy yếu, làm tăng cao nguy cơ nhuyễn xương ở người trưởng thành và loãng xương ở người cao tuổi. Đặc biệt, xương một khi đã yếu thì rất khó hồi phục, vì vậy phòng ngừa là điều quan trọng hơn cả.
Tuy nhiên, vai trò của vitamin D không dừng lại ở đó. Các nghiên cứu gần đây cho thấy thụ thể vitamin D hiện diện ở hầu hết mọi tế bào, đảm nhiệm nhiều chức năng rộng khắp như điều hòa miễn dịch, phát triển tế bào và duy trì chức năng thần kinh cơ. Đặc biệt tại não bộ, vi chất này tham gia vào quá trình tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh là serotonin và dopamine, tạo ra tác động quan trọng đến việc điều hòa tâm trạng. Thiếu hụt vitamin D do thiếu ánh nắng mùa đông được xem là một trong những nguyên nhân chính gây ra 'rối loạn cảm xúc theo mùa', tức trầm cảm mùa đông. Nguyên nhân là do thiếu vitamin D sẽ làm nồng độ serotonin sụt giảm, đồng thời ảnh hưởng đến sự tiết melatonin khiến chất lượng giấc ngủ cũng giảm sút. Cảm giác mệt mỏi mạn tính, giảm tập trung, chứng mệt mỏi vô lực, tăng cân do thèm ăn đều có thể liên quan đến thiếu hụt vitamin D.
Không chỉ vậy, vitamin D còn cải thiện tình trạng kháng insulin, góp phần kiểm soát đường huyết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và một số bệnh ung thư. Thêm vào đó, dưỡng chất này còn ảnh hưởng đến chức năng cơ bắp, nên nồng độ vitamin D thấp có thể dẫn đến yếu cơ, đau mạn tính và tăng nguy cơ té ngã. Trong điều kiện sống hiện đại vốn khó tiếp xúc đủ với ánh nắng, thiếu hụt vitamin D không còn là vấn đề dinh dưỡng đơn thuần, mà có thể coi là 'căn bệnh toàn diện' ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân của con người thời nay.
