Trằn trọc suốt đêm? Chất lượng giấc ngủ đang làm hại cơ thể bạn! Bí quyết ngủ ngon từ Đông y bảo giám

Bí mật của những đêm mất ngủ mà người xưa gọi là sự lang thang của 'thần' có thể được y học hiện đại giải thích như vũ điệu tinh vi của các chất dẫn truyền thần kinh và hormone. Khi màn đêm buông xuống, não bộ của chúng ta sẽ tiết ra hormone giấc ngủ mang tên melatonin, báo hiệu cho cơ thể biết đã đến giờ ngủ. Melatonin này được tạo ra từ serotonin, một hormone hạnh phúc; nếu thiếu hụt hoặc không tổng hợp đủ serotonin thì việc tiết melatonin cũng sẽ gặp trục trặc. Ngoài ra, trong não còn có một chất dẫn truyền thần kinh gọi là GABA. Chất này đóng vai trò xoa dịu hoạt động của não và làm dịu sự hưng phấn, nhưng nếu bạn chịu nhiều căng thẳng hoặc dùng quá nhiều caffeine, tác dụng của GABA sẽ bị ức chế khiến não bộ liên tục tỉnh táo. Cách diễn đạt 'thần bất an' trong Đông y bảo giám chính là cái nhìn thấu suốt đầy trực giác về tình trạng mất cân bằng hóa chất phức tạp trong não bộ. Đặc biệt, căng thẳng mạn tính là kẻ thù lớn nhất đối với giấc ngủ của người hiện đại. Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể chúng ta liên tục tiết ra hormone căng thẳng gọi là cortisol, kích hoạt thần kinh giao cảm quá mức bất kể ngày đêm. Khi thần kinh giao cảm bị kích hoạt, nhịp tim sẽ đập nhanh hơn, huyết áp tăng và cơ thể duy trì trạng thái căng thẳng; ở trạng thái này, dù mệt mỏi đến đâu bạn cũng khó lòng ngủ yên. Điều này giống như cơ thể rất muốn nghỉ ngơi nhưng não bộ lại liên tục phát tín hiệu cảnh báo rằng phải tỉnh táo vì đang có nguy hiểm. Trong cơ thể chúng ta có một bộ phận quan trọng gọi là nhân trên chéo thị giúp điều hòa đồng hồ sinh học. Chiếc đồng hồ này chủ yếu được điều chỉnh bởi ánh sáng và nếp sinh hoạt đều đặn. Nếu bạn tiếp xúc với ánh sáng xanh từ điện thoại thông minh hay máy tính vào ban đêm hoặc sinh hoạt thất thường, đồng hồ sinh học sẽ bị rối loạn, việc tiết melatonin bị ức chế và chất lượng giấc ngủ giảm sút nhanh chóng. Không chỉ đơn thuần là khó ngủ, việc giảm chất lượng giấc ngủ còn có thể dẫn đến suy giảm miễn dịch, viêm mạn tính, suy giảm nhận thức, rối loạn khí sắc, và thậm chí là các bệnh chuyển hóa như kháng insulin hoặc béo phì. Bởi vì giấc ngủ chính là khoảng thời gian quan trọng nhất để toàn bộ hệ thống thể chất lẫn tinh thần của chúng ta được tái thiết lập.