Những tín hiệu mà cơ thể gửi đi từ xưa đến nay vẫn không hề thay đổi. Chỉ là cách chúng ta thấu hiểu tín hiệu đó đã trở nên chi tiết và khoa học hơn. Khái niệm khí huyết bất túc và vi mạch trong Đông y bảo giám thường có thể được giải thích dưới góc độ y học hiện đại là huyết áp thấp, đặc biệt là hạ huyết áp tư thế hoặc hạ huyết áp mạn tính.
Huyết áp của chúng ta được chia thành áp lực khi tim co bóp (huyết áp tâm thu) và áp lực khi tim giãn ra (huyết áp tâm trương), thông thường dưới 90/60 mmHg sẽ được chẩn đoán là huyết áp thấp. Khi huyết áp thấp, lượng máu cung cấp cho não và các cơ quan trọng yếu giảm đi, kéo theo nhiều triệu chứng khác nhau. Phổ biến nhất chính là chóng mặt và mệt mỏi. Tình trạng tối sầm mặt mày và choáng váng khi ngồi dậy rồi đứng lên là triệu chứng điển hình của hạ huyết áp tư thế, xảy ra do hệ thần kinh tự chủ của cơ thể vốn có nhiệm vụ điều hòa huyết áp theo thay đổi tư thế hoạt động không hiệu quả. Hệ thần kinh tự chủ bao gồm thần kinh giao cảm và thần kinh phó giao cảm. Khi huyết áp hạ, thần kinh giao cảm sẽ kích hoạt để co mạch máu và tăng nhịp tim nhằm duy trì huyết áp. Tuy nhiên, nếu khả năng điều hòa này suy yếu, huyết áp sẽ sụt giảm trong khoảnh khắc.
Hạ huyết áp mạn tính có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Phổ biến nhất là thiếu hụt thể tích máu. Khi mất nước nghiêm trọng hoặc xuất huyết, thể tích máu sụt giảm có thể khiến huyết áp hạ, ngoài ra việc dùng thuốc lợi tiểu, một số loại thuốc hạ huyết áp, bệnh tim gây giảm cung lượng tim, bệnh nội tiết như suy tuyến thượng thận, suy giáp, hay thậm chí sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ cũng có thể gây huyết áp thấp. Thêm vào đó, đây còn có thể là triệu chứng của các vấn đề thần kinh học hoặc bệnh toàn thân nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết.
Giống như Đông y bảo giám giải thích việc thiếu hụt khí là nguyên nhân khiến mạch yếu đi, y học hiện đại cũng chỉ ra rằng khi sức co bóp của tim, độ đàn hồi của mạch máu, hay khả năng điều hòa thể tích máu cùng toàn bộ sinh lực và chức năng cần thiết để duy trì huyết áp bị suy giảm, mạch sẽ có biểu hiện yếu và nhỏ. Tựa như dòng nước không có lực đẩy, áp lực máu chảy trong lòng mạch yếu đi khiến mạch sờ vào thấy nhỏ và mảnh. Đây không chỉ đơn thuần là vấn đề về con số huyết áp, mà cần được tiếp nhận như một tín hiệu quan trọng cảnh báo sự suy giảm của hệ thống tuần hoàn máu, khả năng điều hòa thần kinh tự chủ và sinh lực tổng thể của cơ thể.
Đặc biệt, nếu bạn liên tục cảm thấy chóng mặt hoặc chứng mệt mỏi vô lực, đừng chỉ xem đó là thiếu máu đơn thuần rồi bỏ qua, mà việc đến bệnh viện để được chẩn đoán chính xác và tìm ra nguyên nhân căn bản để điều trị là rất quan trọng. Không bỏ lỡ những tín hiệu nhỏ của cơ thể chính là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe.
