Kính thưa quý độc giả, chúng ta hãy cùng nhìn sâu hơn vào trí tuệ của Đông y bảo giám qua lăng kính của y học hiện đại. Rất nhiều người thường tìm đến các sản phẩm hàm lượng cao với suy nghĩ cứ mệt mỏi là phải uống vitamin C. Thế nhưng, việc hấp thu quá nhiều vitamin C, đặc biệt là các liệu pháp hàm lượng cao gọi là liều siêu cao, có thể gây ra những tác dụng phụ không ngờ tới cho thận. Thủ phạm giấu mặt ở đây chính là axit oxalic.
Vitamin C là một vitamin tan trong nước, thường được hiểu là cơ thể chỉ hấp thu lượng cần thiết và đào thải phần dư thừa qua nước tiểu. Song, điểm mấu chốt nằm ở chỗ: lượng vitamin C hấp thu vào cơ thể sẽ trải qua nhiều quá trình chuyển hóa khác nhau, trong đó một phần sẽ chuyển hóa tại gan thành chất gọi là axit oxalic. Vấn đề là khi axit oxalic này bài tiết qua nước tiểu, nó có thể kết hợp với canxi trong thận để tạo thành các tinh thể calci oxalat. Hơn 80% các trường hợp sỏi thận hiện nay chính là loại sỏi calci oxalat này.
Đặc biệt, nếu dùng liều cao vitamin C trên 1.000mg mỗi ngày trong thời gian dài, lượng axit oxalic đào thải qua nước tiểu sẽ tăng vọt. Nồng độ axit oxalic trong nước tiểu tăng cao làm nước tiểu rơi vào trạng thái bão hòa quá mức. Khi đó, các tinh thể nhỏ hình thành, kết tụ lại với nhau và lớn dần thành sỏi thận kích thước lớn. Nguyên lý này tương tự việc bạn hòa quá nhiều đường vào nước, đến khi đạt mức bão hòa thì đường sẽ kết tinh và lắng xuống đáy.
Ở giai đoạn đầu, sỏi thận có thể không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, khi sỏi lớn lên hoặc di chuyển từ thận xuống niệu quản, nó sẽ gây ra các triệu chứng như đau dữ dội vùng hông lưng, tiểu máu, buồn nôn, nôn mửa, đau khi tiểu tiện. Cơn đau này được xem là một trong những mức độ đau đớn dữ dội nhất mà con người có thể trải qua. Thêm vào đó, sỏi thận một khi đã xuất hiện thì tỷ lệ tái phát rất cao, trường hợp nặng có thể làm suy giảm chức năng thận hoặc dẫn đến bệnh thận mạn tính.
Vậy có phải ai dùng liều siêu cao vitamin C cũng sẽ bị sỏi thận? May mắn là không phải vậy. Sỏi thận hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Khuynh hướng di truyền, cô đặc nước tiểu do không uống đủ nước, thói quen ăn mặn hoặc tiêu thụ nhiều protein động vật, ăn thực phẩm chứa hàm lượng axit oxalic cao như rau chân vịt, sô-cô-la, các loại hạt và tiền sử bệnh lý thận sẵn có đều là những yếu tố nguy cơ. Tuy nhiên, nếu cộng thêm việc bổ sung vitamin C liều cao, nguy cơ phát triển sỏi thận sẽ tăng lên rất nhiều.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị lượng vitamin C hàng ngày cho người trưởng thành là khoảng 100mg. Mức khuyến nghị mỗi ngày của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cũng là 100mg. Dù mức dung nạp tối đa được đưa ra là 2.000mg, con số này chỉ áp dụng cho trường hợp thông thường, còn những ai có lo ngại về sức khỏe thận cần thận trọng ngay cả với liều lượng thấp hơn nhiều. Điều quan trọng là phải hiểu rõ tình trạng cơ thể mình để nạp lượng thích hợp. Nếu bạn đã duy trì liều siêu cao vitamin C trong thời gian dài và từng gặp triệu chứng đau hông lưng hay cảm giác tiểu không hết, đừng chần chừ mà hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn. Hãy bắt đầu lựa chọn sáng suốt ngay từ hôm nay để bổ sung vitamin C an toàn và lành mạnh.
