Dưới góc nhìn của y học hiện đại, cơ chế khiến viên sắt gây rối loạn tiêu hóa hoặc táo bón được giải thích rất sáng tỏ. Thông thường, viên bổ sung sắt dưới dạng sắt không heme được hấp thu tại dạ dày, và lượng sắt chưa kịp hấp thu hết sẽ tiếp tục đi xuống đường tiêu hóa, gây ra nhiều phản ứng bất lợi.
Thứ nhất, các ion sắt kích thích trực tiếp lên lớp niêm mạc lót trong đường tiêu hóa, có thể dẫn đến cảm giác buồn nôn, cồn cào và đau bụng. Phản ứng hóa học sinh ra khi sắt tiếp xúc với axit dạ dày cũng gây kích ứng niêm mạc dạ dày, biểu hiện rõ rệt qua những cơn ợ nóng hoặc cảm giác đầy trướng khó chịu.
Thứ hai, lượng sắt không được hấp thu hết sẽ đi xuống đại tràng và làm xáo trộn đáng kể hệ vi sinh vật tại đây. Sắt vốn là chất dinh dưỡng thiết yếu thúc đẩy một số chủng vi khuẩn gây bệnh phát triển. Khi lượng sắt dư thừa ứ đọng trong lòng ruột, vi khuẩn có hại sẽ nhân cơ hội tăng sinh và lấn át vi khuẩn có lợi, gây nên tình trạng loạn khuẩn đường ruột. Hiện tượng loạn khuẩn này sinh nhiều khí, gây chướng bụng và làm rối loạn nhu động ruột, dẫn tới các vấn đề về rối loạn đại tiện như táo bón hoặc tiêu chảy.
Thứ ba, bản thân sắt là một chất oxy hóa mạnh, dễ khơi mào cho tình trạng stress oxy hóa. Các ion sắt tự do chưa hấp thu sẽ kích hoạt phản ứng tạo ra các gốc tự do làm tổn thương tế bào niêm mạc ruột, khiến niêm mạc ruột bị viêm và suy giảm chức năng. Tổn thương này có mối liên hệ mật thiết với hội chứng rò rỉ ruột do làm tăng tính thấm ruột, từ đó đe dọa đến sức khỏe đường ruột nói chung. Ngoài ra, tác động vật lý và hóa học của sắt còn cản trở ruột hấp thu nước, làm phân trở nên khô cứng và giảm nhu động ruột, khiến tình trạng táo bón càng thêm trầm trọng.
Như vậy, dù sắt là chất dinh dưỡng thiết yếu, việc sử dụng tùy tiện khi chưa đánh giá đúng chức năng tiêu hóa và môi trường vi sinh đường ruột của bản thân có thể vô tình làm tổn thương hệ tiêu hóa. Vì vậy, việc bổ sung dưỡng chất này luôn cần đến sự cẩn trọng.
