Y học hiện đại cũng hoàn toàn đồng cảm với góc nhìn sâu sắc của Đông y bảo giám. Lá gan là cơ quan vô cùng bận rộn khi phải giải độc và chuyển hóa vô số chất mỗi ngày. Dù được gọi bằng cái tên 'thực phẩm chức năng', khi đi vào cơ thể chúng vẫn phải trải qua quá trình chuyển hóa tại gan tương tự như thuốc. Vấn đề nảy sinh khi những thứ 'tốt cho sức khỏe' này được nạp vào quá nhiều.
Gan chịu gánh nặng rất lớn khi chuyển hóa các vitamin tan trong chất béo (A, D, E, K), một số khoáng chất như sắt, đồng và các thành phần thảo mộc nhất định. Chẳng hạn, thừa vitamin A có thể dẫn đến tích tụ tại gan và gây viêm gan do độc chất, việc bổ sung quá nhiều sắt cũng làm gia tăng stress oxy hóa gây tổn thương tế bào gan. Nhiều người an tâm vì cụm từ 'nguồn gốc tự nhiên', nhưng không phải cái gì đến từ tự nhiên cũng đều vô hại. Có nhiều chiết xuất thảo mộc đã được ghi nhận là gây độc tính đối với gan.
Khi các chất dinh dưỡng và thành phần này đi vào gan, nhiều enzyme giải độc khác nhau, bao gồm cả hệ enzym cytochrome P450 trong tế bào gan, sẽ được huy động toàn lực để xử lý. Việc dùng thực phẩm chức năng quá mức có thể kích hoạt quá đà hoặc làm cạn kiệt hệ enzym này, khiến các chất chuyển hóa trung gian chưa kịp giải độc tích tụ lại trong tế bào gan và gây viêm, tổn thương. Tình trạng này được gọi là tổn thương gan do thuốc (DILI: Drug-Induced Liver Injury), và nó hoàn toàn có thể xảy ra do thực phẩm chức năng.
Điều này đồng nghĩa với việc liên tục giao thêm việc cho lá gan vốn đã mệt mỏi vì căng thẳng kéo dài, ăn uống thất thường và bia rượu của người hiện đại. Ban đầu tình trạng này thường chỉ biểu hiện qua những triệu chứng mơ hồ như mệt mỏi, khó tiêu nên dễ bị xem nhẹ, nhưng khi trở nặng có thể dẫn đến vàng da, bất thường chỉ số men gan, thậm chí là suy gan cấp tính.
Xét đến yếu tố cơ địa di truyền, bệnh lý nền sẵn có và sự tương tác với các loại thuốc đang dùng, việc uống thực phẩm chức năng tuyệt đối không phải là vấn đề đơn giản. Lựa chọn tốt nhất vẫn là chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh. Hãy nhớ rằng thực phẩm chức năng chỉ là sản phẩm hỗ trợ bù đắp phần thiếu hụt chứ không phải là giải pháp vạn năng. Bạn cần tham khảo ý kiến chuyên gia để chỉ bổ sung những thứ thực sự cần thiết cho cơ thể.
