Không chỉ đau đầu? Cơn đau nửa đầu kèm buồn nôn, hãy chấm dứt ngay từ hôm nay

Tiếng chuông cảnh báo mạnh mẽ phát ra từ cơ thể chúng ta, cơn đau nửa đầu, không phải là cơn đau đầu thông thường. Y học hiện đại hiểu đau nửa đầu là một phản ứng thần kinh phức tạp của não bộ, và cách diễn đạt 'nhiệt ở đởm và vị, đàm khí thượng nghịch' trong Đông y bảo giám giải thích cơ chế này một cách chuẩn xác đến kinh ngạc. Trước hết, 'nhiệt ở đởm' có thể được diễn giải là trạng thái hưng phấn quá mức của hệ thần kinh liên quan đến căng thẳng. Trong não bộ có các trung tâm điều hòa cảm xúc như hạch hạnh nhân và hồi hải mã. Căng thẳng mạn tính kích hoạt quá mức các khu vực này, từ đó làm tăng trương lực thần kinh giao cảm, dẫn đến co mạch và phản ứng viêm. Cơ chế điển hình của đau nửa đầu là 'ức chế lan tỏa vỏ não (CSD)', hiện tượng tế bào thần kinh của não hưng phấn quá mức rồi suy giảm chức năng sau đó, và phản ứng căng thẳng có thể là yếu tố chính thúc đẩy CSD xảy ra. Khi hệ thần kinh sinh ba quanh màng não bị kích hoạt, các neuropeptide như peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP) được tiết ra làm giãn mạch và gây viêm, dẫn đến cơn đau dữ dội cùng chứng sợ ánh sáng và chứng sợ âm thanh. 'Vị nhiệt' và 'đàm khí thượng nghịch' được y học hiện đại giải thích thông qua sự mất cân bằng của 'trục não-ruột'. Căng thẳng ức chế sự tiết enzyme tiêu hóa từ não và làm giảm nhu động ruột, dẫn đến khó tiêu. Tình trạng loạn khuẩn tạo ra các chất gây viêm và làm tăng tính thấm niêm mạc ruột (hội chứng rò rỉ ruột), khiến các độc tố xâm nhập vào lưu lượng máu. Những chất này có thể gửi tín hiệu đến não thông qua dây thần kinh phế vị hoặc phá vỡ hàng rào máu não (BBB) gây viêm các dây thần kinh sọ. Đặc biệt, dây thần kinh phế vị là con đường chính truyền thông tin cảm giác từ hệ tiêu hóa đến não. Khi phản ứng viêm hoặc chất có độc tính ở ruột kích thích dây thần kinh phế vị, nó sẽ kích hoạt trung tâm nôn ở thân não, gây cảm giác buồn nôn và nôn mửa. Điều này trùng khớp với cơ chế 'đàm khí thượng nghịch' biểu hiện thành chứng nôn mửa. Thêm vào đó, đau nửa đầu liên quan chặt chẽ đến sự mất cân bằng của chất dẫn truyền thần kinh mang tên serotonin. Serotonin đóng vai trò quan trọng không chỉ với chức năng não mà còn trong nhu động ruột, cảm giác thèm ăn và điều hòa tâm trạng. Trong cơn đau nửa đầu, mức serotonin trong não có thể tăng đột biến rồi giảm mạnh tạm thời, gây ra cơn đau đi kèm các triệu chứng tiêu hóa. Ở phụ nữ, sự thay đổi hormone như estrogen cũng có thể là yếu tố khởi phát cơn đau nửa đầu chính, điều này cũng tác động lên sự tương tác giữa não và ruột, làm trầm trọng thêm các triệu chứng đau nửa đầu. Tổng kết lại, có thể xem đau nửa đầu là một bệnh lý phức hợp bắt nguồn từ tính tăng phản ứng thần kinh của não, mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ do căng thẳng, cùng sự tương tác mật thiết giữa não và ruột. Đây chính là lý do vì sao chúng ta cần nỗ lực tìm lại sự cân bằng cho toàn bộ cơ thể thay vì chỉ uống thuốc giảm đau để xoa dịu cơn đau tạm thời.