Vậy sự hư nhược của vệ khí mà Đông y bảo giám nhắc tới được khoa học hiện đại giải thích như thế nào? Trong y học hiện đại, đa hãn do khí hư của y học cổ truyền có thể được xem là một dạng của tăng tiết mồ hôi toàn thân, đặc biệt liên quan sâu sắc đến sự mất cân bằng giữa hệ thần kinh tự chủ và hệ nội tiết. Sự tiết mồ hôi của cơ thể chủ yếu do thần kinh giao cảm thuộc hệ thần kinh tự chủ điều hòa, điển hình như hiện tượng đổ mồ hôi khi căng thẳng hay lo âu. Tuy nhiên, trong trạng thái cơ thể suy nhược như ở chứng đa hãn do khí hư, thần kinh giao cảm này có thể bị kích hoạt quá mức cần thiết, tương tự như một phản ứng thái quá. Điều này giống như hệ thống báo động của cơ thể trở nên quá nhạy cảm và reo chuông dồn dập trước cả những kích thích nhỏ nhặt.
Xa hơn nữa, mệt mỏi và căng thẳng mạn tính còn ảnh hưởng đến hệ nội tiết như trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận. Trục này điều hòa việc tiết cortisol, một loại hormone căng thẳng. Tình trạng suy giảm sinh lực kéo dài sẽ làm giảm khả năng kiểm soát của hệ thống này, từ đó phá vỡ cân bằng hệ thần kinh tự chủ, tương tự như viên pin cạn kiệt không được sạc đầy dẫn đến trục trặc khi vận hành. Sự mất cân bằng này có thể kích thích bất thường các tuyến mồ hôi và làm tăng tiết mồ hôi.
Bên cạnh đó, suy giảm chức năng của ti thể—trung tâm chuyển hóa năng lượng—cũng là một yếu tố quan trọng. Vệ khí hư nhược cũng đồng nghĩa với việc các tế bào trong cơ thể không sản xuất đủ năng lượng. Khi chức năng ti thể suy giảm, hiệu suất tạo năng lượng nội cơ thể giảm sút, kéo theo sự suy yếu trong khả năng điều hòa của hệ thần kinh tự chủ và ảnh hưởng đến cả chức năng điều hòa thân nhiệt. Do không tạo đủ năng lượng, cơ thể luôn nhận định bản thân đang trong tình trạng khẩn cấp và rơi vào vòng luẩn quẩn tiêu hao thêm năng lượng qua việc đổ mồ hôi không cần thiết. Hệ quả là nhiệt độ cơ thể trung tâm có thể tăng nhẹ, hoặc não bộ nhận định sai rằng thân nhiệt đang tăng và phát tín hiệu tiết mồ hôi quá mức.
Khi mồ hôi tiết ra quá nhiều, không chỉ có nước thoát ra mà các chất điện giải quan trọng như natri, kali, magiê cũng bị mất đi. Những chất điện giải này thiết yếu cho hầu hết mọi chức năng sinh học của cơ thể như dẫn truyền thần kinh, co cơ và cân bằng dịch thể. Khi trạng thái cân bằng này bị phá vỡ, nó có thể gây ra mệt mỏi nghiêm trọng, chứng mệt mỏi vô lực, co thắt cơ và thậm chí cả chóng mặt. Đây cũng chính là bằng chứng khoa học quan trọng củng cố cho hiện tượng suy giảm thể lực và mất sức mà người bệnh đa hãn do khí hư trải qua.
Tóm lại, đa hãn do khí hư trong y học cổ truyền có thể được y học hiện đại lý giải là triệu chứng xuất hiện do sự tác động tổng hợp của việc kích hoạt quá mức hệ thần kinh tự chủ, rối loạn chức năng hệ nội tiết, suy giảm chuyển hóa năng lượng tế bào và mất cân bằng điện giải hệ quả từ đó. Chính vì vậy, việc điều trị không chỉ dừng lại ở việc ức chế mồ hôi, mà cần phục hồi năng lượng căn bản và lấy lại cân bằng hệ thần kinh tự chủ cho cơ thể. Nếu triệu chứng này kéo dài, việc thăm khám chuyên gia để xác định chính xác nguyên nhân và tiếp nhận điều trị thích hợp là vô cùng quan trọng.
