Cơn hoảng loạn nghẹt thở, 'hỏa' đang khiến trái tim đập dữ dội

Cơn hoảng loạn ập đến cùng triệu chứng đánh trống ngực nghẹt thở đi kèm những biểu hiện thể chất quá đỗi đau đớn để có thể chỉ xem là 'bệnh tâm lý'. Y học hiện đại giải thích hiện tượng này là phản ứng phức hợp của não bộ và hệ thần kinh. 'Hạch hạnh nhân', cơ quan nhỏ hình hạt hạnh nhân trong não bộ, là bộ phận cốt lõi đảm nhiệm việc nhận biết nguy hiểm và kích hoạt phản ứng sợ hãi. Khi đối mặt với căng thẳng hoặc tình huống đe dọa, hạch hạnh nhân ngay lập tức phát đi cảnh báo và kích hoạt phản ứng 'chiến đấu hoặc bỏ chạy' của cơ thể. Lúc này, trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận hoạt động khiến các hormone gây căng thẳng như adrenaline và cortisol tiết ra ồ ạt. Những hormone này làm tim đập dữ dội, tăng huyết áp và khiến hơi thở trở nên dồn dập. Cơ bắp căng cứng hết mức, và các tuyến mồ hôi hoạt động dữ dội. Tất cả những điều này đều là phản ứng bản năng để sinh tồn, nhưng khi phản ứng này xuất hiện quá mức và không thể đoán trước trong tình huống hoàn toàn không có mối đe dọa nào, chúng ta sẽ trải qua 'cơn hoảng loạn' cùng nỗi sợ hãi tột cùng. Mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh cũng được chỉ ra là một nguyên nhân quan trọng. Đặc biệt, 'serotonin' đóng vai trò then chốt trong việc điều hòa cảm xúc, nên nếu hệ thống serotonergic này gặp bất thường, phản ứng lo âu có thể bị khuếch đại. Ngoài ra, 'GABA' trong não bộ giữ vai trò ổn định thần kinh, nên khi chức năng GABA suy giảm, hưng phấn thần kinh sẽ trở nên quá mức và cũng có thể gây ra lo âu. Sự kích hoạt quá mức của thần kinh giao cảm trong hệ thần kinh tự chủ cũng là nguyên nhân chính dẫn đến cơn hoảng loạn. Thần kinh giao cảm chuẩn bị cho cơ thể ứng phó với tình huống khẩn cấp, nhưng nếu nó bị kích hoạt không cần thiết, nó sẽ gây ra các triệu chứng cốt lõi của cơn hoảng loạn như đánh trống ngực, khó thở. Căng thẳng mạn tính có xu hướng làm hệ thống này của não bộ trở nên nhạy cảm hơn, hạ thấp ngưỡng kích thích khiến cơn hoảng loạn dễ bùng phát chỉ với những kích thích nhỏ. Khái niệm 'tâm hỏa' được nói đến trong Đông y bảo giám, khi nhìn từ góc độ y học hiện đại này, có thể được diễn giải như một nhận thức sâu sắc bao hàm toàn diện trạng thái tăng hoạt tính hạch hạnh nhân, mất cân bằng trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận, sự trục trặc của các chất dẫn truyền thần kinh, và tình trạng tăng trương lực giao cảm. Đây là điểm giúp chúng ta một lần nữa nhận ra rằng cơ thể và tâm trí không hề tách rời mà gắn kết thành một thể thống nhất.