Khái niệm 'nội thương' và 'tổn thương tỳ vị' trong Đông y bảo giám rất có sức thuyết phục dưới góc nhìn của thần kinh học, nội tiết học và chuyên khoa tiêu hóa hiện đại. Ăn vô độ và làm việc quá sức không chỉ đơn thuần làm cơ thể mệt mỏi, mà còn có thể cắt đứt sợi dây liên kết chặt chẽ giữa não bộ và ruột của chúng ta.
Trước hết, 'làm việc quá sức' dẫn đến căng thẳng mạn tính. Căng thẳng liên tục kích hoạt trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (HPA axis) của não, làm tăng tiết các hormone căng thẳng như cortisol. Cortisol cung cấp năng lượng trong ngắn hạn, nhưng khi tăng cao mạn tính, nó sẽ ức chế chức năng miễn dịch, gây viêm và có thể làm tổn thương hồi hải mã (nơi chịu trách nhiệm về trí nhớ và học tập) của não bộ. Đây chính là thủ phạm gây ra 'sương mù não' và mệt mỏi mạn tính. Thêm vào đó, việc kích hoạt quá mức thần kinh giao cảm sẽ ức chế thần kinh phó giao cảm vốn phụ trách chức năng tiêu hóa, khiến nhu động dạ dày ruột suy giảm và lượng enzyme tiêu hóa tiết ra cũng ít đi.
Tiếp theo, 'ăn vô độ' hoặc ăn uống thất thường gây ra đòn giáng trực tiếp lên đường tiêu hóa. Đặc biệt, thực phẩm giàu carbohydrate tinh chế và đường gây ra hiện tượng 'đường huyết tăng đột biến' rồi tụt dốc nhanh chóng, châm ngòi cho phản ứng viêm mạnh mẽ và dẫn đến kháng insulin, gây rối loạn chuyển hóa năng lượng trong cơ thể. Trong quá trình này, nguồn cung cấp glucose—nhiên liệu của não—trở nên bất ổn định, gây giảm tập trung và cảm giác uể oải, mất sức.
Điều quan trọng hơn cả là sự gián đoạn của 'trục ruột-não'. Trong ruột của chúng ta có vô số vi sinh vật sinh sống, các vi sinh vật đường ruột này sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh (serotonin, dopamine) và axit béo chuỗi ngắn (SCFA), tạo ảnh hưởng sâu sắc đến chức năng não bộ và điều hòa cảm xúc. Chế độ ăn vô độ và chủ yếu là thực phẩm chế biến sẵn dẫn đến giảm vi khuẩn có lợi và tăng sinh vi khuẩn có hại, làm tổn thương niêm mạc ruột và có thể gây ra 'hội chứng rò rỉ ruột'. Khi ruột bị rò rỉ, độc tố và các chất gây viêm sẽ lan truyền khắp cơ thể qua đường máu, đi tới não và đẩy nhanh tình trạng viêm thần kinh cũng như suy giảm nhận thức. Trong vòng luẩn quẩn này, cơ thể chúng ta không thể tạo ra năng lượng một cách hiệu quả, chức năng não suy giảm, còn chứng khó tiêu và mệt mỏi mạn tính thì bám rễ sâu. 'Tổn thương tỳ vị' trong Đông y bảo giám có thể được coi là sự sụp đổ của trục ruột-não theo góc nhìn hiện đại. Đây tuyệt đối không phải là vấn đề có thể xem nhẹ.
