Khái niệm 'hư lao' trong y học cổ truyền tương đồng một cách đáng kinh ngạc với 'hội chứng mệt mỏi mạn tính' của y học hiện đại. Hội chứng mệt mỏi mạn tính có đặc trưng là sự mệt mỏi cực độ kéo dài ít nhất 6 tháng. Không đơn thuần là mệt mỏi, tình trạng này bám dai dẳng đến mức dù có nghỉ ngơi đầy đủ cũng không hồi phục và gây cản trở nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày. Căn bệnh này tuy vẫn chưa xác định rõ ràng nguyên nhân chính xác, nhưng được cho là do nhiều yếu tố phối hợp tác động như căng thẳng, rối loạn chức năng miễn dịch, nhiễm trùng virus và mất cân bằng hệ thần kinh nội tiết.
Dưới góc độ thần kinh học, ở những bệnh nhân mắc hội chứng mệt mỏi mạn tính, người ta quan sát thấy sự suy giảm chức năng tại các vùng cụ thể của não, đặc biệt là những vùng liên quan đến sự mệt mỏi và chức năng nhận thức. Chuyển hóa năng lượng của não trở nên bất thường, hoặc hệ thần kinh tự chủ kết nối giữa não và cơ thể gặp vấn đề trong chức năng điều hòa, khiến các chức năng sinh học cơ bản như nhịp tim, huyết áp và tiêu hóa trở nên mất ổn định. Tình trạng giảm tập trung hay suy giảm trí nhớ được gọi là sương mù não cũng là những triệu chứng điển hình của suy giảm chức năng não. Rất nhiều người than phiền rằng đầu óc họ như bị sương mù bao phủ, đờ đẫn và trở nên khó suy nghĩ.
Về mặt nội tiết học, sự bất thường trong việc tiết cortisol, một loại hormone căng thẳng, thường xuyên được ghi nhận. Cơ thể chúng ta tiết ra cortisol để đối phó với các tình huống căng thẳng, nhưng khi phải chịu đựng căng thẳng kéo dài, hệ thống hormone này sẽ hoạt động quá mức hoặc ngược lại, bị cạn kiệt và không thể phản ứng bình thường. Sự mất cân bằng cortisol này phá vỡ nhịp điệu giấc ngủ, làm suy giảm khả năng miễn dịch và trở thành nguyên nhân chính gây suy giảm chức năng thể chất nói chung. Đó có thể chính là lý do khiến bạn dù nghỉ ngơi bao nhiêu đi nữa cơ thể vẫn nặng trĩu ngàn cân, và ngủ dậy vẫn không cảm thấy tỉnh táo.
Xa hơn nữa, hội chứng mệt mỏi mạn tính còn ảnh hưởng đến cả hệ miễn dịch. Người ta cũng ghi nhận các tình trạng rối loạn chức năng miễn dịch như nồng độ cytokine gây viêm tăng cao, hay hoạt tính của tế bào diệt tự nhiên suy giảm. Điều này có thể khiến cơ thể dễ bị tổn thương hơn trước virus hoặc vi khuẩn, và dễ phát sinh phản ứng viêm ngay cả với kích thích nhỏ. Cuối cùng, sự mất cân bằng miễn dịch tiềm ẩn bên dưới có thể biểu hiện thành các triệu chứng như đau toàn thân hoặc sốt nhẹ.
Tóm lại, có thể hiểu hội chứng mệt mỏi mạn tính là một bệnh lý phức tạp xuất hiện do sự đan xen của nhiều vấn đề sinh lý và sinh hóa đa dạng như suy giảm chức năng ty thể, mất cân bằng vi sinh vật đường ruột và viêm mạn tính. Thay vì chỉ quy chụp đơn thuần là bệnh do tâm lý, đây là một tín hiệu vô cùng quan trọng đòi hỏi chúng ta phải kiểm tra tổng thể hệ thống của cơ thể và tiếp cận dưới góc nhìn toàn diện.
Từ khóa bệnh liên quan
