Chúng ta hãy cùng nhìn nhận trí tuệ từ Đông y bảo giám dưới lăng kính của y học hiện đại. Cảm giác choáng váng khi thức dậy vào buổi sáng ngoài thiếu máu đơn thuần thì có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Phổ biến nhất chính là hạ huyết áp tư thế và mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ. Khi chúng ta đang ngồi hoặc nằm rồi đột ngột đứng lên, trọng lực sẽ kéo máu dồn xuống chân. Lúc này, hệ thần kinh tự chủ cần lập tức tăng nhịp tim và co mạch máu để duy trì thể tích máu lên não ổn định. Tuy nhiên, khi hệ thần kinh tự chủ suy kiệt do căng thẳng mạn tính, thiếu ngủ, ăn uống thất thường và mệt mỏi quá mức, việc cung cấp máu lên não bị thiếu hụt tức thì, gây ra cảm giác chóng mặt.
Tình trạng này liên quan chặt chẽ đến khả năng điều hòa của dây thần kinh phế vị. Đây là thành phần cốt lõi của hệ thần kinh phó giao cảm, giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhịp tim, chức năng tiêu hóa và kiểm soát phản ứng căng thẳng. Khi hoạt tính của dây thần kinh phế vị suy giảm, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn trước áp lực, việc điều hòa huyết áp lẫn nhịp tim kém ổn định, từ đó dễ dẫn đến chóng mặt thế đứng. Bên cạnh đó, tình trạng viêm mạn tính và sự thiếu hụt chất dinh dưỡng như sắt, vitamin nhóm B, magiê cũng khiến triệu chứng nặng hơn. Đặc biệt ở người hiện đại, việc dùng nhiều caffeine và sử dụng điện thoại quá mức khiến hệ thần kinh tự chủ liên tục bị kích thích, dẫn đến mệt mỏi tích tụ.
Nếu tình trạng chóng mặt diễn tiến nghiêm trọng, việc thực hiện xét nghiệm máu hay điện tâm đồ nhằm kiểm tra hạ huyết áp tư thế hoặc các bệnh tim mạch khác là điều cần thiết. Dẫu vậy, nếu các cơn chóng mặt lặp lại mà không kèm theo bệnh nền cụ thể, việc chỉ uống thuốc bổ máu sẽ khó mang lại hiệu quả triệt để. Cần nhìn nhận xem sự cân bằng tổng thể của cơ thể có bị phá vỡ hay không, liệu đây có phải tín hiệu cảnh báo từ hệ thần kinh tự chủ, từ đó nâng cao khả năng hồi phục thông qua việc điều chỉnh lối sống. Đúng như khái niệm hư lao trong Đông y bảo giám, chúng ta cần bồi đắp vững vàng từ chính cội rễ cơ thể.
