Y học hiện đại chẩn đoán các triệu chứng tương tự như hoắc loạn trong Đông y bảo giám là viêm dạ dày ruột cấp tính hoặc tiêu chảy du lịch. Những triệu chứng này chủ yếu phát sinh khi nhiều loại vi sinh vật khác nhau như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng xâm nhập vào cơ quan tiêu hóa của chúng ta. Đặc biệt khi đi du lịch, xác suất tiếp xúc với các loại vi sinh vật mới mà bình thường chưa từng gặp sẽ cao hơn rất nhiều. Có thể hiểu ngoại tà được nhắc đến trong Đông y bảo giám chính là vi sinh vật gây bệnh trong y học hiện đại.
Khi nhận biết được những kẻ xâm nhập từ bên ngoài này, cơ thể chúng ta sẽ ngay lập tức thiết lập trạng thái phòng thủ. Các tế bào niêm mạc của ruột non và đại tràng thúc đẩy tiết nước và chất điện giải để đào thải vi khuẩn cùng độc tố đã xâm nhập, đồng thời làm tăng mạnh nhu động ruột. Lúc này, cơ thể kích hoạt thần kinh phó giao cảm thuộc hệ thần kinh tự chủ để làm cho nhu động ruột hoạt động tích cực hơn. Trong quá trình này, bụng sẽ sôi ùng ục, thường xuyên đi ngoài phân lỏng như nước, trường hợp nghiêm trọng còn kèm theo nôn mửa. Việc này giống như toàn bộ quân lực di chuyển đồng loạt, nhịp nhàng trên chiến trường để nhanh chóng đánh đuổi kẻ thù. Đây chính là một đáp ứng miễn dịch hết sức tự nhiên nhằm bảo vệ chính cơ thể chúng ta.
Hơn nữa, quan điểm nhấn mạnh sự điều hòa của khí trong Đông y bảo giám có mối liên hệ đáng kinh ngạc với lý thuyết trục ruột-não dưới góc nhìn khoa nội tiết thần kinh hiện đại. Chênh lệch múi giờ, mệt mỏi, cảm giác căng thẳng từ môi trường xa lạ khi đi du lịch, cũng như sự kỳ vọng xen lẫn lo âu về những món ăn mới đều có thể tác động như một yếu tố gây căng thẳng lên não bộ. Não tiết ra các hormone căng thẳng như cortisol, chất này tác động trực tiếp đến nhu động ruột và tính thấm thành ruột. Khi tính thấm thành ruột tăng lên, vi khuẩn có hại hoặc độc tố có thể dễ dàng xâm nhập vào lưu lượng máu, điều này lại kích thích quá mức đáp ứng miễn dịch, gây ra tiêu chảy hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Đây cũng là lý do tại sao những người có đường ruột nhạy cảm hoặc dễ bị căng thẳng lại dễ bị dị ứng nguồn nước hơn khi đi du lịch.
Ngoài ra, sự cân bằng của hệ sinh thái vi sinh vật trong ruột, tức hệ vi sinh vật đường ruột, cũng vô cùng quan trọng. Một đường ruột khỏe mạnh bình thường sẽ duy trì sự cân bằng nhờ các vi khuẩn có lợi ức chế sự tăng sinh của vi khuẩn có hại. Tuy nhiên, khi ăn thức ăn lạ hoặc thói quen ăn uống thất thường trong chuyến đi, sự cân bằng vi sinh vật này rất dễ bị phá vỡ. Khi vi khuẩn có hại chiếm ưu thế, chúng sẽ gây ra phản ứng viêm, làm tổn thương niêm mạc ruột, làm giảm chức năng tiêu hóa hấp thu và dẫn đến tiêu chảy. Cách diễn đạt khi khí bên trong cơ thể mất đi sự hài hòa trong Đông y bảo giám có thể xem là sự nắm bắt sắc bén về tình trạng mất cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột này.
Tóm lại, tiêu chảy du lịch không đơn thuần chỉ là rối loạn tiêu hóa, mà là một hiện tượng tổng thể khi hệ thống phòng thủ phức hợp của cơ thể, trục ruột-não và môi trường vi sinh vật đường ruột cùng phản ứng trước những biến đổi từ bên ngoài. Tất cả các yếu tố này tác động hữu cơ để cơ thể rung lên hồi chuông cảnh báo, vì vậy khi triệu chứng xuất hiện, điều quan trọng nhất là phải lắng nghe tín hiệu của cơ thể để nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách.
