Đau bụng dữ dội và tiêu chảy đột ngột, liệu có phải chỉ là rối loạn tiêu hóa đơn thuần hay do 'điều này'?

Các triệu chứng của 'hoắc loạn' trong Đông y bảo giám rất tương đồng với bệnh lý mà y học hiện đại gọi là viêm dạ dày ruột cấp tính hoặc viêm ruột cấp tính. Viêm dạ dày ruột cấp tính chủ yếu xảy ra do nhiễm trùng virus như norovirus, rotavirus hoặc vi khuẩn như vi khuẩn E. coli, Salmonella, hoặc do phản ứng quá mẫn với thực phẩm hay dung nạp độc tố. Khi đó, cơ quan tiêu hóa của cơ thể sẽ tạo ra phản ứng viêm cấp tính để phòng ngự trước tác nhân xâm nhập từ bên ngoài, dẫn đến nôn và tiêu chảy. Đứng ở trung tâm của các phản ứng này là hệ thần kinh ruột. Hệ thần kinh ruột hoạt động độc lập đến mức được ví như 'bộ não thứ hai', chịu trách nhiệm điều hòa nhu động, bài tiết và lưu lượng máu của đường tiêu hóa. Khi có kích thích từ bên ngoài hoặc tác nhân gây bệnh xâm nhập, hệ thần kinh ruột truyền tín hiệu qua dây thần kinh phế vị kết nối với não bộ để báo động tới toàn bộ hệ thần kinh tự chủ. Khi đó, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt khiến nhu động ruột tăng mạnh, đồng thời thúc đẩy bài tiết cytokine điều hòa phản ứng viêm, gây ra các triệu chứng dữ dội như đau bụng, tiêu chảy và nôn mửa. Người hiện đại chịu nhiều áp lực thường dễ mắc tình trạng này hơn, bởi căng thẳng tác động trực tiếp lên hệ thần kinh ruột thông qua trục ruột não. Hormone căng thẳng cortisol làm tăng tính thấm niêm mạc ruột, khiến các chất có hại dễ dàng xâm nhập và có thể gây biến đổi tiêu cực trong hệ vi sinh vật đường ruột. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ khởi phát hoặc làm tăng nặng các bệnh lý tiêu hóa cấp tính như hoắc loạn. Vì vậy, thay vì chỉ ức chế triệu chứng bên ngoài, việc cải thiện sức khỏe đường ruột từ gốc và kiểm soát căng thẳng cũng được y học hiện đại xem là định hướng điều trị quan trọng.