Không phải hen suyễn nhưng vẫn ho? Viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan, nguyên nhân ẩn giấu của ho dị ứng

Nếu đi khám vì ho mạn tính mà không có kết luận hen suyễn, chỉ nhận được phán đoán có thể do cơ địa dị ứng, bạn hoàn toàn có thể nghĩ đến viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan. Tình trạng này xuất hiện khá phổ biến nhưng lại thường bị bỏ qua trong sinh hoạt hằng ngày. Viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan là bệnh lý xuất hiện khi lượng bạch cầu ái toan tích tụ quá nhiều tại phế quản và gây viêm nhiễm. Dù tế bào này kích thích đường thở tương tự như trong phản ứng dị ứng, bệnh lại không đi kèm hiện tượng co thắt cơ trơn phế quản hay hẹp đường thở như ở bệnh hen suyễn. Do vậy, kết quả thăm dò chức năng hô hấp thông qua đo phế dung vẫn hoàn toàn bình thường, khiến người bệnh không nằm trong diện chẩn đoán hen suyễn. Biểu hiện chủ yếu vẫn là các cơn ho khan, thường tăng nặng vào ban đêm, gần sáng, sau khi vận động thể lực hoặc lúc tiếp xúc trực tiếp với dị nguyên như phấn hoa, bụi mịn, không khí lạnh hay lông động vật. Đáng chú ý, triệu chứng này hầu như không đáp ứng hoặc đáp ứng rất kém với thuốc giãn phế quản. Nguyên nhân kích hoạt bạch cầu ái toan bắt nguồn từ hệ thống miễn dịch. Thay vì chỉ ngăn chặn tác nhân ngoại lai có hại, cơ thể người có thể chất dị ứng lại phản ứng quá mức với những chất vốn vô hại như dị nguyên. Khi bạch cầu ái toan tập trung giải phóng histamine cùng các chất trung gian gây viêm, niêm mạc phế quản sẽ chịu kích ứng liên tục và bật ra phản xạ ho. Giữa bối cảnh chất lượng không khí ô nhiễm, bụi mịn và cát vàng gia tăng, các phản ứng dị ứng này càng dễ bùng phát. Tình trạng căng thẳng kéo dài hoặc thiếu ngủ cũng làm lệch lạc cân bằng hệ thần kinh tự chủ, làm giảm sút hệ miễn dịch và hạ thấp sức đề kháng tự nhiên. Vì vậy, xử lý viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan đòi hỏi giải pháp phối hợp giữa việc kiểm soát môi trường sống và nâng đỡ miễn dịch, thay vì chỉ dùng thuốc ức chế cơn ho bề mặt.