Tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu sâu hơn về u nang buồng trứng dưới góc nhìn của y học hiện đại. Buồng trứng là một cơ quan vô cùng quan trọng đối với phụ nữ. Hàng tháng, cơ quan này thực hiện vai trò nuôi dưỡng trứng trưởng thành, rụng trứng và tiết ra hormon sinh dục. Khối u nang dạng nước hình thành ở buồng trứng được gọi là 'u nang buồng trứng', có thể chia thành hai nhóm lớn là 'nang chức năng' và 'khối u lành tính'.
Phần lớn u nang buồng trứng là 'nang chức năng', tự nhiên xuất hiện rồi biến mất trong quá trình rụng trứng. Điển hình là 'nang noãn hoàng', hình thành khi nang trứng không vỡ đúng cách khiến trứng không được phóng thích mà tích nước rồi lớn dần; hay 'nang hoàng thể', hình thành do xuất huyết hoặc ứ dịch trong quá trình nang trứng còn sót lại biến thành thể vàng sau khi rụng trứng. Phần lớn các nang chức năng này thường tự hấp thu và biến mất trong vòng vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở những trường hợp nang không biến mất mà tiếp tục lớn lên, gây đau đớn, thậm chí tạo ra các tình huống cấp cứu như vỡ nang hoặc xoắn buồng trứng.
Vậy tại sao những u nang này lại hình thành? Tình trạng 'tuần hoàn khí huyết ứ trệ' trong Đông y bảo giám có mối liên hệ mật thiết với 'mất cân bằng nội tiết tố' trong y học hiện đại. Các hormone trong cơ thể chúng ta được điều hòa tinh vi bởi một hệ thống phức tạp gọi là trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến sinh dục (HPG axis). Căng thẳng, thói quen sinh hoạt thất thường, làm việc quá sức, thiếu ngủ có thể phá vỡ sự cân bằng của trục HPG này, dẫn đến bất thường trong bài tiết hormon sinh dục như estrogen và progesterone. Ví dụ, khi estrogen quá mức hoặc progesterone bị thiếu hụt, quá trình trưởng thành của nang trứng và rụng trứng sẽ gặp vấn đề, làm tăng khả năng phát sinh u nang.
Ngoài ra, các phản ứng viêm hoặc những bệnh lý như lạc nội mạc tử cung cũng có thể là nguyên nhân gây ra u nang buồng trứng. 'U nang lạc nội mạc tử cung' hình thành do mô nội mạc tử cung bám vào buồng trứng đôi khi trở thành nguyên nhân gây đau bụng kinh dữ dội và hiếm muộn. Dù hiếm gặp, cũng có cả 'u nang bì' chứa tóc hay bã nhờn bên trong buồng trứng.
Các triệu chứng chính bao gồm đau bụng dưới, kinh nguyệt không đều, chướng bụng, khó tiêu. Trong trường hợp nghiêm trọng, u nang bị vỡ hoặc xảy ra hiện tượng xoắn buồng trứng có thể dẫn tới đau bụng dữ dội và sốc, vì vậy nếu những triệu chứng này lặp đi lặp lại, việc đến bệnh viện để được chẩn đoán chính xác và điều trị qua siêu âm là rất quan trọng. Bạn đừng quá lo lắng. Phần lớn các trường hợp có thể tự thuyên giảm hoặc được xử lý bằng các can thiệp đơn giản. Điều quan trọng là biết lắng nghe và không phớt lờ những tín hiệu từ cơ thể mình.
