Căng thẳng biến thành mỡ bụng? Mỡ bụng do cortisol gây 'tích tụ', giữ vững tâm trí để giảm mỡ

Khoa học hiện đại giải thích góc nhìn của Đông y bảo giám qua hoạt động của hormone cortisol và hệ thần kinh nội tiết. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, não bộ kích hoạt trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận để tiết ra hormone cortisol. Hormone này vốn dĩ giữ vai trò cung cấp năng lượng khẩn cấp giúp cơ thể ứng phó với tình huống nguy hiểm, tăng đường huyết và điều hòa phản ứng viêm nhằm duy trì sự sống. Vấn đề nảy sinh khi căng thẳng chuyển thành mạn tính. Cortisol tiết ra liên tục kéo dài gây nhiều ảnh hưởng bất lợi, tiêu biểu nhất là béo phì bụng, đặc biệt là tích tụ mỡ nội tạng. Lý do mỡ dễ tập trung ở bụng là vì vùng này có mật độ thụ thể cortisol cao hơn hẳn các bộ phận khác. Khi cortisol tăng cao, tế bào mỡ vùng bụng hoạt động mạnh hơn, đồng thời hoạt tính của enzym dự trữ chất béo gia tăng khiến việc tích tụ mỡ diễn ra hiệu quả hơn. Thậm chí cortisol còn làm tăng kích thước tế bào mỡ và kích thích tạo thêm tế bào mỡ mới, khiến mỡ bụng tăng lên theo thời gian. Không dừng lại ở đó, cortisol tăng mạn tính còn dẫn tới kháng insulin, gây cản trở kiểm soát đường huyết và tạo vòng luẩn quẩn đẩy nhanh tích tụ mỡ. Tình trạng này cũng kích thích cảm giác thèm ăn, nhất là với đồ ngọt và đồ mặn, dễ dẫn đến ăn uống quá độ do căng thẳng. Căng thẳng mạn tính còn ảnh hưởng tiêu cực đến vi sinh vật đường ruột, làm suy giảm sức khỏe tiêu hóa và thúc đẩy viêm nhiễm, yếu tố liên quan trực tiếp đến mỡ bụng. Nhìn chung, mỡ bụng ở người hiện đại không hẳn chỉ do ăn nhiều ít vận động, mà còn là hệ quả khi căng thẳng thông qua cortisol làm xáo trộn cân bằng cơ thể. Nút thắt tâm lý mà Đông y bảo giám đề cập tương đồng với cơ chế cortisol ngày nay, do vậy thay vì tự trách khi vòng eo tăng lên, việc lắng lại để nhận diện những căng thẳng đang đè nặng thân tâm là điều rất cần thiết.