Triệu chứng chân sưng phù, tê bì và đau nhức mỗi đêm là nỗi khổ mà nhiều người hiện đại phải trải qua. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở những người làm công việc phải đứng nhiều hoặc nhân viên văn phòng ngồi lâu một chỗ. Vấn đề của tỳ mà Đông y bảo giám nhắc đến có thể được y học hiện đại giải thích qua các bệnh hệ tuần hoàn như suy giãn tĩnh mạch chi dưới hoặc suy tĩnh mạch mạn tính. Những bệnh lý này phát sinh do vấn đề ở các tĩnh mạch chân, xuất phát từ việc máu không thể quay trở về tim một cách hiệu quả.
Ở chân chúng ta có mạng lưới tĩnh mạch quan trọng đưa máu trở lại tim. Bên trong các tĩnh mạch này có các cánh cửa nhỏ gọi là van, giữ vai trò ngăn máu trào ngược xuống dưới khi di chuyển ngược chiều trọng lực để lên trên. Tuy nhiên, nếu những chiếc van này bị tổn thương hoặc suy giảm chức năng do nhiều nguyên nhân khác nhau thì sao? Tựa như cánh cửa xả lũ của con đập bị hỏng, máu không thể đi lên trên thuận lợi mà bắt đầu ứ trệ lại ở phần chân phía dưới.
Lượng máu ứ đọng này làm giãn tĩnh mạch, theo thời gian có thể dẫn đến chứng suy giãn tĩnh mạch chi dưới với các tĩnh mạch ngoằn ngoèo nổi rõ. Giai đoạn đầu, người bệnh chỉ cảm thấy chân sưng phù và nặng nề, sau đó dần xuất hiện cơn đau, tê bì, co giật, ngứa, thậm chí biến đổi màu da hoặc loét ở mức độ nặng. Đặc biệt khi chuẩn bị đi ngủ, cảm giác như có côn trùng bò hoặc đau nhức thường xuyên gây cản trở giấc ngủ sâu.
Suy tĩnh mạch mạn tính là khái niệm rộng hơn suy giãn tĩnh mạch chi dưới, chỉ tất cả các trạng thái xuất hiện ứ trệ máu mạn tính ở chân do rối loạn chức năng van. Tình trạng này khiến quá trình cung cấp oxy và dưỡng chất cho các mô ở chân không được thông suốt, các chất cặn bã tích tụ nhiều hơn, tạo thành vòng xoắn luẩn quẩn làm trầm trọng thêm tình trạng phù nề và đau nhức. Thời gian máu dồn xuống dưới do ảnh hưởng của trọng lực khi ngồi hoặc đứng kéo dài sẽ khiến triệu chứng tăng nặng, và vào ban đêm, ngay cả khi nằm nghỉ, cơn đau vẫn có thể rõ rệt hơn do áp lực và phản ứng viêm tích tụ suốt cả ngày.
Suy cho cùng, quan niệm dòng nước ngưng trệ do tỳ suy giảm chức năng trong Đông y bảo giám được y học hiện đại giải thích bằng cơ chế cụ thể là rối loạn tuần hoàn máu và viêm do suy van tĩnh mạch. Xin hãy nhớ rằng đây không chỉ là hiện tượng sưng phù do mệt mỏi đơn thuần, mà là tín hiệu vô cùng quan trọng từ các mạch máu trong cơ thể. Nếu bỏ mặc, bệnh có thể tiến triển nặng hơn theo thời gian, do đó việc quan tâm và chăm sóc sớm là điều vô cùng cần thiết.
