Cơn đau nhức mỏi và cảm giác kiệt sức này không đơn thuần chỉ là hậu quả của tuổi tác, mà là kết quả của những thay đổi sinh lý phức tạp. Y học hiện đại giải thích chứng đau cơ tiền mãn kinh và mệt mỏi này bắt nguồn từ tác động toàn thân do suy giảm nồng độ estrogen. Estrogen không chỉ tác động lên cơ quan sinh dục, mà còn có thụ thể ở các tế bào cơ, xương và cả não bộ, giữ vai trò quan trọng điều hòa nhiều chức năng sinh lý. Khi nồng độ estrogen giảm sút trong giai đoạn mãn kinh, một trong những biến đổi rõ rệt nhất là sự gia tăng phản ứng viêm. Estrogen vốn có tác dụng kháng viêm mạnh mẽ, khi lá chắn này mất đi, các chất gây viêm như cytokine, ví dụ như IL-6, yếu tố hoại tử khối u alpha được tiết ra ồ ạt, đẩy cơ thể vào trạng thái viêm mạn tính mức độ thấp trên diện rộng. Tình trạng viêm mạn tính này chính là một trong những thủ phạm trực tiếp gây đau cơ và đau khớp.
Bên cạnh đó, việc suy giảm estrogen cũng làm suy giảm khả năng tái tạo và phục hồi của cơ bắp. Quá trình tổng hợp protein bên trong tế bào cơ giảm sút, hoạt tính của tế bào vệ tinh giúp sửa chữa cơ tổn thương cũng hạ thấp. Tình trạng này đẩy nhanh tiến trình mất cơ tự nhiên theo tuổi tác tức chứng suy giảm khối lượng cơ, khiến cơ bắp dễ mệt mỏi hoặc tổn thương chỉ sau những vận động nhỏ. Thêm vào đó, estrogen còn ảnh hưởng đến chức năng ti thể, làm giảm hiệu suất sản xuất năng lượng tế bào, có thể dẫn đến hội chứng mệt mỏi kéo dài.
Dưới góc độ thần kinh học, estrogen tác động lên các vùng não điều hòa cảm giác đau, đặc biệt là các khu vực nhận thức cảm xúc và cơn đau như thùy trán và hạch hạnh nhân. Biến đổi nội tiết tố khiến độ nhạy cảm với cơn đau tăng lên và ngưỡng đau hạ thấp, khiến bạn cảm nhận các mức độ đau trước đây chưa từng thấy rõ rệt hơn nhiều. Đây cũng là lý do đôi khi xuất hiện biểu hiện đau toàn thân tương tự như đau cơ xơ hóa. Chất lượng giấc ngủ suy giảm cũng là một vấn đề lớn. Phụ nữ thời kỳ mãn kinh thường khó ngủ sâu do chứng đỏ mặt, đổ mồ hôi đêm; thiếu ngủ sẽ cản trở quá trình phục hồi cơ và tạo thành vòng luẩn quẩn khuếch đại cơn đau. Sự thiếu hụt vitamin D cũng rất phổ biến; do vitamin D thiết yếu cho chức năng cơ bắp và sức khỏe xương, thiếu hụt vi chất này có thể làm trầm trọng thêm chứng đau cơ và đau hệ xương. Như vậy, đau cơ và mệt mỏi thời kỳ mãn kinh là hiện tượng đan xen phức tạp giữa nội tiết tố, phản ứng viêm, hệ thần kinh và cả giấc ngủ, là tín hiệu quan trọng không nên cam chịu hay bỏ mặc.
