Rụng tóc thời kỳ mãn kinh là nỗi niềm chung của rất nhiều chị em phụ nữ. Nhìn vào đỉnh đầu ngày càng thưa thớt trong gương, nhiều người không khỏi chạnh lòng nghĩ rằng ‘mình đã thực sự già đi rồi’. Tuy nhiên, không thể đơn thuần coi tình trạng này là hiện tượng lão hóa, bởi nó gắn liền với nhiều tín hiệu phức tạp mà cơ thể đang phát ra. Y học hiện đại giải thích rụng tóc thời kỳ mãn kinh chủ yếu dưới dạng 'rụng tóc kiểu nữ' (Female Pattern Hair Loss, FPHL) hoặc 'rụng tóc giai đoạn ngừng phát triển' (Telogen Effluvium).
Nguyên nhân lớn nhất chính là 'thay đổi hormone'. Giai đoạn quanh mãn kinh, nồng độ hormone sinh dục nữ estrogen sụt giảm nghiêm trọng, khiến ảnh hưởng của androgen (hormone sinh dục nam) trở nên chiếm ưu thế tương đối. Androgen này khi gặp một loại enzym đặc hiệu trong nang tóc (5-alpha reductase) sẽ chuyển đổi thành chất gọi là 'DHT (dihydrotestosterone)'. DHT gây teo nang tóc và rút ngắn chu kỳ sinh trưởng của sợi tóc (giai đoạn phát triển - thoái triển - giai đoạn nghỉ). Chu kỳ phát triển bị rút ngắn khiến tóc rụng trước khi kịp phát triển đầy đủ, sợi tóc mới mọc lên ngày càng mảnh yếu, cuối cùng khiến vùng đỉnh đầu hoặc đường rẽ ngôi trở nên thưa thớt. Estrogen vốn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sợi tóc dày dặn và chắc khỏe, nay lớp lá chắn bảo vệ này đã biến mất.
Căng thẳng cũng góp phần không nhỏ vào quá trình này. Mãn kinh là giai đoạn tâm lý dễ bất ổn, thường đi kèm các triệu chứng như trầm cảm, mất ngủ. Căng thẳng mạn tính phá vỡ cân bằng hệ thần kinh tự chủ và thúc đẩy bài tiết các hormone căng thẳng như cortisol, vốn tác động trực tiếp lên tế bào nang tóc. Điều này cản trở tuần hoàn máu quanh nang tóc, kích thích phản ứng viêm, từ đó ức chế sự phát triển của tóc và đẩy nhanh rụng tóc thể telogen. Tình trạng này giống như một lệnh báo động khẩn cấp được ban bố ngay tại vùng tóc vốn cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng.
Ngoài ra, khái niệm 'khí huyết bất túc' trong Đông y bảo giám cũng tương ứng với rối loạn tuần hoàn máu và mất cân bằng dinh dưỡng trong y học hiện đại. Sợi tóc cần nhiều chất dinh dưỡng như protein, khoáng chất, vitamin; nếu gặp tình trạng thiếu máu do thiếu sắt, chế độ ăn mất cân bằng hoặc suy giảm chức năng tiêu hóa khiến các chất dinh dưỡng thiết yếu không được hấp thu đúng cách, tóc sẽ rất khó phát triển. Rối loạn chức năng tuyến giáp hay việc sử dụng một số loại thuốc nhất định cũng có thể là nguyên nhân gây rụng tóc.
Vì vậy, rụng tóc thời kỳ mãn kinh không phải là vấn đề có thể giải quyết chỉ bằng một chai 'dầu gội' hay một loại 'thực phẩm chức năng', mà là tín hiệu phức tạp đòi hỏi nỗ lực phục hồi sự cân bằng của toàn bộ cơ thể. Việc thấu hiểu sự thay đổi hormone, quản lý căng thẳng, điều chỉnh dinh dưỡng nạp vào và kiểm tra thể trạng tổng quát là vô cùng quan trọng. Tham khảo ý kiến chuyên gia ngay lúc này để tìm ra phương pháp điều trị phù hợp chính là lựa chọn sáng suốt nhất. Xin đừng quá lo lắng, chúng ta hoàn toàn có thể cùng nhau vượt qua một cách khoa học.
