Hiện tượng can khí uất kết mà Đông y bảo giám đề cập có thể được giải thích dưới góc độ y học hiện đại như một phản ứng thể chất phức hợp. Khi cơ thể chịu căng thẳng, trục dưới đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (HPA axis) trong não sẽ được kích hoạt và tiết ra hormon gây căng thẳng là cortisol. Nếu quá trình này kéo dài mạn tính, sự cân bằng của hệ thần kinh tự chủ sẽ bị phá vỡ và ảnh hưởng đến cả quá trình điều hòa nội tiết tố. Đặc biệt, sự cân bằng tinh tế giữa các hormon sinh dục nữ là estrogen và progesterone rất dễ bị xáo trộn. Trong giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh, tức thời kỳ mãn kinh, khi chức năng buồng trứng suy giảm dần, mức độ dao động của hai hormon này trở nên lớn hơn. Lúc này, sự vượt trội tương đối hoặc thay đổi đột ngột của estrogen có thể gây ra những biến đổi sợi bọc (fibrocystic changes) ở mô tuyến vú hoặc làm tăng độ nhạy cảm đau. Điều này giống như khi mặt biển êm đềm thì mọi thứ ổn định, nhưng khi bão tố ập đến thì tất cả đều chao đảo.
Mô tuyến vú là cơ quan phản ứng rất nhạy cảm với các thay đổi nội tiết tố. Khi nồng độ estrogen tăng cao, mô tuyến vú và mô kẽ sẽ tăng sinh, kèm theo hiện tượng giữ nước khiến ngực bị phù nề, căng tức và cảm thấy đau. Khái niệm đàm hỏa trong Đông y bảo giám có thể liên hệ với các phản ứng viêm, phù nề và sự tích tụ của chất thải chuyển hóa này. Tình trạng viêm mạn tính kích thích các đầu mút thần kinh, làm hạ thấp ngưỡng đau và khiến ngực cảm thấy đau hơn ngay cả với những kích thích nhỏ. Ngoài ra, việc tiêu thụ caffeine, chế độ ăn nhiều chất béo và thiếu hụt vitamin D cũng được biết đến là những yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng đau vú.
Điều quan trọng cần lưu ý là đau vú không đơn thuần chỉ là vấn đề về nội tiết tố. Căng thẳng cảm xúc cũng tác động trực tiếp đến hệ thống điều hòa cơn đau của cơ thể chúng ta. Lo âu, trầm cảm và căng thẳng mạn tính làm thay đổi các con đường nhận thức và điều hòa cơn đau của não bộ, có thể khiến cảm giác đau vú trở nên dữ dội hơn. Hiện tượng này tương tự như một chiếc ăng-ten đã trở nên quá nhạy cảm, phản ứng mạnh mẽ ngay cả với tín hiệu nhỏ nhất. Do đó, để làm dịu cơn đau ngực, ngoài việc điều chỉnh sự mất cân bằng nội tiết tố, việc tìm lại sự cân bằng toàn thân thông qua kiểm soát căng thẳng và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh là điều tối quan trọng. Tuy nhiên, nếu cơn đau quá dữ dội, hoặc xuất hiện kèm theo các khối u sờ thấy được, thay đổi trên da hay dịch tiết núm vú, bạn nhất định phải đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngoại tuyến vú để được chẩn đoán và kiểm tra chính xác. Việc loại trừ các bệnh lý khác có thể xảy ra là điều quan trọng nhất. Hãy lắng nghe những tín hiệu tinh tế từ cơ thể và chăm sóc bản thân một cách chu đáo.
